ورود ثبت نام
ورود ثبت نام

داروی جمسیتابین (جمزار) در سرطان مزوتلیوما

داروی جمسیتابین (جمزار) در سرطان مزوتلیوما

جمسیتابین که با نام تجاری خود یعنی جمزار (Gemzar) شناخته می شود دارویی است که توسط شرکت آمریکایی الی لیلی (Eli Lilly and Company) تولید شده و می توان از آن برای درمان مزوتلیومای بدخیم استفاده کرد. این دارو برای درمان چندین نوع سرطان از جمله سرطان سینه، سرطان تخمدان، سرطان پانکراس و سرطان سلول غیرکوچک ریه، دارای تاییدیه از سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) است.

از ترکیب داروی جمسیتابین با داروهای سیسپلاتین یا کاربوپلاتین برای درمان خط اول سرطان در بیمارانی که برای آنها تشخیص مزوتلیوما داده شده است و نمی توانند داروی پمیترکسید مصرف کنند، استفاده می شود. همچنین می توان جمسیتابین را به تنهایی به عنوان درمان خط دوم سرطان مزوتلیوما در بیمارانی که به شیمی درمانی اولیه پاسخ خوبی نداده اند، استفاده نمود.

نحوه استفاده از داروی جمسیتابین در درمان سرطان مزوتلیوما

داروی جمسیتابین از طریق تداخل با دی ان ای (DNA) و آر ان ای (RNA) که سلول های سرطانی برای تکثیر خود از آنها استفاده می کنند باعث مرگ سلول های سرطانی مزوتلیوما می شوند. در نتیجه این تداخل، سلول های سرطانی توانایی تکثیر را از دست داده و در نهایت وارد پروسه مرگ سلولی بنام اپوپتوز می شوند.

داروی جمسیتابین از طریق تزریق داخل وریدی به بیمار داده می شود. در بیمارانی که تحت درمان خط اول با داروهای جمسیتابین و سیس پلاتین قرار دارند، چرخه درمان معمولا 3 تا 4 هفته بطول می انجامد و هر دو داروی مذکور در یک روز تزریق می شوند. در اغلب موارد، جمسیتابین دوبار بیشتر در طول دوره درمان به بیمار داده می شود. با این حال پزشک می تواند بر اساس سلامت عمومی بیمار و نحوه واکنش سرطان مزوتلیوما به داروهای شیمی درمانی، تعیین کند که آیا دز تزریقی نیاز به تغییر دارد یا خیر.

همچون سایر داروهای شیمی درمانی که بصورت داخل وریدی به بیمار تزریق می شوند، داروی جمسیتابین نیز نمی تواند سلول های سالم را از سلول های سرطانی مزوتلیوما تشخیص دهد. این امر باعث آسیب به سلول های سالم و ایجاد عوارض جانبی احتمالی در بیماران می شود. بعد از اتمام درمان، این سلول ها معمولا یه قدری سالم هستند که بتوانند خودشان را ترمیم کنند. عوارض جانبی نیز غالبا با پایان درمان از بین می روند.

مطالعات مربوط به داروی جمسیتابین

در آزمایش بالینی فاز یک مزوتلیومای بدخیم پرده جنب (پلور)، کارایی استفاده از داروی جمسیتابین همراه با داروی سیسپلاتین به عنوان بخشی از روش شیمی درمانی با درجه حرارت بالا حین عمل جراحی (HIOC) ثابت شده است. طبق تحقیقات پیشین، در بیماران مبتلا به سرطان مزوتلیوما که تحت درمان ترکیبی با داروهای جمسیتابین و سیسپلاتین قرار داشتند، نرخ پاسخ جزئی بین 16 تا 33 درصد بوده و این دسته از بیماران توانستند سمیت درمان را تحمل کنند. علاوه بر آن و طبق اظهار نظر محققان، حدود 60 درصد از بیماران تحت مطالعه به سطح پایدار بیماری رسیدند به این معنی که تومور در بدن آنها هیچ رشد یا گسترش بیشتری نداشته و علائم و عملکرد ریوی آنها نیز بهبود یافته بود. چنین مطالعاتی زمینه را برای تعیین کارایی چنین درمان هایی برای بیماران مبتلا به مزوتلیوما فراهم می کند.

در فاز دو آزمایش بالینی که نتایج آن در سال 2017 منتشر شد، محققان مشاهده کردند که میزان بقای بیمارانی که تحت درمان ترکیبی با داروی جمسیتابین (تزریق تدریجی به بیمار طی 6 ساعت) و داروی سیسپلاتین قرار داشتند تقریبا به اندازه بقای بیمارانی است که درمان استاندارد با داروهای سیسپلاتین و پمیترکسید را دریافت نمودند. در گروه بیمارانی که تحت درمان با ترکیب جمسیتابین + سیسپلاتین قرار داشتند، بقای کل 18.6 ماه ولی نرخ پاسخ عینی (ORR) 50 درصد بود به این معنی که درمان موثر بود. از طرفی نتایج مقایسه ها نشان می داد که میانگین بقای بیمارانی که درمان ترکیبی سیسپلاتین و پمیترکسید را دریافت کردند، 20.6 ماه بود.  در نتیجه ترکیب داروهای سیسپلاتین و جمسیتابین در دزهای پایین و طی یک بازه زمانی طولانی تر به عنوان خط دوم درمان به بیمارانی داده می شود که با درمان استاندارد هیچ بهبودی پیدا نکرده اند.

محققان هنوز هم در حال بررسی برای یافتن بهترین درمان های ترکیبی با داروی جمسیتابین می باشند تا کارایی آن را به عنوان درمان خط اول یا دوم بیماران مبتلا به مزوتلیوما بهبود ببخشند.  آزمایش های بالینی نیز بر روی استفاده  ترکیبی از این داروی شیمی درمانی با اشکال مختلف ایمنی درمانی و همچنین با سایر داروهای شیمی درمانی همچون وینورلبین در جریان می باشند.