ورود ثبت نام
ورود ثبت نام

سرطان سرویکس (سرطان دهانه رحم) Cervical Cancer

نگاه کلی

سرطان دهانه رحم، نوعی سرطان است که سلول های دهانه رحم(قسمت پایینی رحم که به واژن متصل می شود) را درگیر می کند.

سویه های متنوعی از ویروس پاپیلومای انسانی(اچ پی وی که یک نوع عفونت مقاربتی است) نقش مهمی در ایجاد این سرطان ایفا می کند.

زمانی که در معرض اچ پی وی قرار می گیرید، سیستم ایمنی بدن معمولاً از ایجاد آسیب توسط ویروس، جلوگیری می کند.با این وجود در درصد اندکی از افراد، ویروس جان سالم به در برده و برای سال ها زنده می ماند و منجر به سرطانی شدن سلول های دهانه رحم می شود.

با انجام آزمایش های غربالگری و انجام واکسیناسیون می توان خطر ابتلا به عفونت اچ پی وی را کاهش داد.

علائم

سرطان دهانه رحم در مراحل ابتدایی خود، معمولاً هیچ گونه علامت و نشانه ای ندارد.

علائم و نشانه ها در مراحل پیشرفته سرطان دهانه رحم عبارتند از:

  • خونریزی واژن پس از رابطه جنسی، بین پریود ها و یا بعد از یائسگی
  • ترشحات آبکی و خونی واژن که ممکن است بدبو و غلیظ نیز باشند.
  • درد در ناحیه لگن و یا در حین رابطه جنسی

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد

در صورت داشتن هرنوع علائم و نشانه نگران کننده ای، به پزشک خود مراجعه نمایید.

علل بیماری

هنگامی که در دی ان ای سلول های سالم، تغییراتی ایجاد شود(جهش)، سرطان دهانه رحم آغاز می شود.دی ان ای سلول، حاوی دستورالعمل هایی است که به سلول می گوید چه کاری را باید انجام دهد.

سلول های سالم با روند یکسانی رشد می کنند و تکثیر می شوند و در نهایت در زمان یکسانی می میرند.جهش موجب رشد و تکثیر غیرقابل کنترل سلول ها و عدم مرگ‌ آنان می شود.تجمع غیرعادی سلول ها، منجر به شکل گیری یک تومور خواهد شد.سلول های سرطانی در نزدیکی بافت ها تقسیم می شوند و سپس از تومور جدا شوند و در هر نقطه از بدن، پخش شوند(متاستاتیک).

هنوز مشخص نیست که چه عاملی منجر به ایجاد سرطان دهانه رحم می شود اما مشخص هست که عفونت اچ پی وی، نقش مهمی را در ابتلا به این بیماری، ایفا می کند.اچ پی وی، بسیار رایج است ولی اغلب مبتلایان این ویروس هرگز به سرطان دچار نمی شوند.پس این امر به این معنی است که عوامل دیگری_مانند محیط یا سبک زندگی_نیز در ابتلا به این سرطان، دخیل هستند.

انواع سرطان دهانه رحم

شناخت انواع سرطان دهانه رحم در تشخص و درمان آنها کمک خواهد کرد.انواع اصلی سرطان های دهانه رحم عبارتند از:

سرطان سلول های سنگفرشی. این نوع سرطان دهانه رحم در سلول های باریک و مسطح(سنگفرشی)آستر بخش بیرونی دهانه رحم که به واژن ختم می شوند، دیده می شود.بیشتر سرطان های دهانه رحم از این نوع هستند.

آدنوکارسینوم. این نوع از سرطان دهانه رحم، از سلول های غده ای شکل به شکل ستون که کانال دهانه رحم را پوشانده اند، شروع می شود.

گاهی اوقات هر دو نوع سلول های سنگفرشی و غده ای، سرطانی می شوند.سرطان دهانه رحم، به ندرت در سلول های دیگری به غیر از این دو نوع سلول، رخ می دهد.

عوامل خطرساز(ریسک فاکتورها)

عوامل خطرساز سرطان دهانه رحم عبارتند از:

داشتن شریک های جنسی متعدد.اگر فردی شریک های جنسی متعددی داشته باشد و یا شریک جنسی او اینگونه باشد، به شدت در معرض خطر ابتلا به بیماری اچ پی وی قرار خواهد گرفت.

داشتن فعالیت جنسی در سنین پایین.داشتن رابطه جنسی در سنین پایین، خطر ابتلا به اچ پی وی را افزایش خواهد داد.

سایر عفونت های مقاربتی .ابتلا به سایر عفونت های مقاربتی مانند کلامیدیا، سوزاک، سفلیس، اچ آی وی/ایدز خطر ابتلا به اچ پی وی را افزایش خواهد داد.

سیستم ایمنی ضعیف. ضعیف بودن سیستم ایمنی بدن و ابتلا به اچ پی وی یا سایر بیماری ها  خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم را افزایش خواهد داد.

سیگار کشیدن.سیگار خطر ابتلا به سرطان سلول های سنگفرشی دهانه رحم را افزایش می دهد.

قرار گرفتن در معرض داروهای پیشگیری از سقط جنین.اگر که مادرتان شما را در سال ۱۳۲۸ باردار بود و همزمان دارویی به نام دی اتیل استیل بسترول را مصرف می کرد، ممکن است در معرض خطر ابتلا به سرطان آدنوکارسینوم دهانه رحم، قرار داشته باشید.

پیشگیری از بروز بیماری

برای کاهش خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم:

از پزشکتان بخواهید تا واکسن اچ پی وی (گارداسیل) را به شما تزریق کند.دریافت واکسن اچ پی وی، خطر ابتلا به اچ پی وی و در نتیجه سرطان دهانه رحم و سایر سرطان های مرتبط با اچ پی وی را کاهش خواهد داد.

دادن منظم آزمایش پاپ اسمیر.آزمایش پاپ اسمیر بیماری های پیش سرطانی که منجر به سرطان دهانه رحم می شوند را تشخیص می دهد و اینگونه این بیماری ها تحت نظارت و درمان قرار خواهند گرفت و از ایجاد سرطان دهانه رحم پیشگیری می شود.اکثر سازمان های پزشکی، شروع آزمایش پاپ اسمیر را از سن ۲۱ سالگی و تکرار آن را هر چند سال یکبار، توصیه می کنند.

رابطه جنسی ایمن. با روش های پیشگیری از ابتلا به عفونت های مقاربتی مانند استفاده از کاندوم و محدود کردن تعداد شریک های جنسی،خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم نیز کاهش خواهد یافت.

سیگار نکشیدن.در صورتی که سیگار نمی کشید، این روند را ادامه دهید.اما در صورت سیگاری بودن با کمک پزشکتان، آن را ترک کنید.

تشخیص

غربالگری

آزمایش های غربالگری سرطان دهانه رحم و یا بیماری های پیش سرطانی که منجر به این نوع سرطان می شوند را تشخیص خواهند داد.بیشتر پزشکان توصیه می کنند که این نوع آزمایش های غربالگری باید از سن ۲۱ سالگی، آغاز شوند.

انواع آزمایش های غربالگری عبارتند از:

آزمایش پاپ اسمیر.در طول این آزمایش، پزشک تعدادی از سلول های دهانه رحم را جدا می کند و برای نمونه برداری و بررسی ناهنجاری ها، آنها را به آزمایشگاه ارسال می کند.

آزمایش دی ان ای اچ پی وی.این آزمایش، شامل بررسی سلول های جمع آوری شده از دهانه رحم برای بررسی عفونت و هر یک از انواع اچ پی وی که به احتمال زیاد منجر به سرطان دهانه رحم می شوند، هست.

درباره انواع آزمایش های غربالگری با پزشکتان صحبت کنید.

تشخیص بیماری

درصورتی که پزشک به وجود سرطان دهانه رحم در فردی مشکوک باشد با ابزار مخصوص بزرگنمایی، سلول های غیرنرمال دهانه رحم را بررسی خواهد کرد(‌کولونوسکوپی).در طول کولونوسکوپی، پزشک از سلول های دهانه رحم نمونه برداری می کند و آنها را به آزمایشگاه ارسال می کند.برای نمونه برداری از بافت، پزشک از روش های زیر استفاده خواهد کرد:

نمونه برداری پانچ. در این روش از یک ابزار تیز برای برداشتن نمونه های کوچک از بافت دهانه رحم استفاده می شود‌

کورتاژ درون رحمی.در این روش، پزشک با استفاده از ابزاری کوچک، قاشقی شکل (کورت) یا برسی باریک، یک نمونه بافت را از دهانه رحم تراش می دهد.

در صورت دشوار بودن نمونه برداری پانچ یا کورتاژ درون رحمی، پزشک یکی از آزمایش های زیر را انجام خواهد داد:

حلقه سیم برق.در این آزمایش، از سیم برق نازک و ولتاژ پایین برای بدست آوردن یک نمونه بافت کوچک استفاده می کند. این آزمایش معمولاً با بی حسی موضعی و در مطب پزشک انجام می شود.

نمونه برداری مخروطی (مخروطی سازی). پزشک در این آزمایش، از لایه های عمیق تری از سلول های دهانه رحم نمونه برداری می کند. نمونه برداری مخروطی در بیمارستان و با بیهوشی عمومی انجام شود.

مرحله بندی

اگر پزشک تشخیص دهد که فردی مبتلا به سرطان دهانه رحم است، برای تعیین میزان (مرحله) سرطان، دادن آزمایش های متعددی را توصیه خواهد کرد. مرحله سرطان یک عامل کلیدی در تصمیم گیری پزشک در مورد درمان بیماران است.

آزمایش های مرحله ای عبارتند از:

آزمایش های تصویربرداری. آزمایش هایی مانند رادیوگرافی، سی تی اسکن، ام آر آی و توموگرافی(پت اسکن)، به پزشک کمک می کند تا تشخیص دهد که آیا سرطان از دهانه رحم به سایر نقاط  گسترش یافته است یا خیر.

معاینه بصری مثانه و راست روده. پزشک با استفاده از اسکوپ های ویژه ای، فضای داخلی مثانه و راست روده را مشاهده می کند.

درمان

درمان سرطان دهانه رحم به عوامل مختلفی مانند مرحله سرطان، ابتلا به سایر بیماری ها و شرایط فرد بیمار بستگی دارد.پزشک از جراحی، پرتودرمانی، شیمی درمانی یا ترکیبی از این سه مورد برای درمان سرطان استفاده خواهد کرد.

عمل جراحی

سرطان دهانه رحم در مراحل اولیه معمولاً با جراحی درمان می شود. تشخیص اینکه کدام یک از عمل های جراحی برای بیمار بهتر است به اندازه سرطان، مرحله آن و اینکه آیا فرد بیمار در آینده قصد بارداری دارد یا خیر بستگی دارد.

انواع گزینه های درمانی عبارتند از:

جراحی برداشت باف سرطانی. در صورتی که سرطان دهانه رحم بسیار کوچک باشد، ممکن است بتوان آن را به طور کامل با روش نمونه برداری مخروطی از بین برد.در این روش  یک قطعه مخروطی از بافت دهانه رحم را می برند اما باقی مانده دهانه رحم را دست نخورده باقی می گذارد. این روش ممکن است این امکان را برای بیماران فراهم کند که در آینده باردار شوند.

جراحی برداشتن دهانه رحم (تراکلکتومی). سرطان دهانه رحم در مراحل اولیه ممکن است با یک روش رادیکال تراکلکتومی  که دهانه رحم و برخی از بافتهای اطراف آن را از بین می برد، درمان می شود.سایر بخش های رحم پس از این روش باقی می مانند، بنابراین امکان بارداری هست.

جراحی برداشتن دهانه رحم و رحم (هیسترکتومی). بیشتر سرطان های دهانه رحم در مراحل اولیه با یک عمل برداشتن رحم رادیکال( که شامل برداشتن دهانه رحم، رحم، بخشی از واژن و غدد لنفاوی مجاور است) درمان می شوند.جراحی رحم می تواند در مراحل اولیه، سرطان دهانه رحم را درمان کند و از پیشرفت آن جلوگیری کند. اما برداشتن رحم باردار شدن را غیر ممکن می کند.

هیسترکتومی با حداقل تهاجم  که شامل ایجاد چندین برش کوچک در شکم به جای یک برش بزرگ است، یک گزینه برای سرطان دهانه رحم در مراحل اولیه می باشد. افرادی که تحت جراحی کم تهاجمی قرار می گیرند تمایل دارند سریع تر بهبود یابند و زمان کمتری را در بیمارستان سپری کنند. اما برخی تحقیقات نشان داده اند که هیسترکتومی با حداقل تهاجم از هیسترکتومی سنتی، تاثیر کمتری دارد. اگر قصد انجام جراحی کم تهاجمی را دارید، در مورد مزایا و خطرات این روش با جراح خود صحبت کنید.

پرتو درمانی

در پرتودرمانی از پرتوهای پرانرژی مانند اشعه ایکس یا پروتون برای از بین بردن سلول های سرطانی استفاده می شود. پرتودرمانی اغلب اوقات با شیمی درمانی ترکیب می شود و به عنوان درمان اصلی سرطان های دهانه رحم موضعی و پیشرفته بکار می رود‌. در صورت افزایش خطر بازگشت سرطان، می توان از این روش ها پس از جراحی استفاده کرد.

پرتودرمانی به شکل های زیر انجام خواهد شد:

  • به صورت خارجی، با هدایت پرتوی تابشی در ناحیه آسیب دیده بدن (پرتودرمانی خارجی)
  • به صورت داخلی، با قرار دادن دستگاهی غنی از مواد رادیواکتیو در داخل واژن که معمولاً فقط چند دقیقه طول می کشد (براکی تراپی)
  • هم خارجی و هم داخلی

چنانچه فردی هنوز یائسه نشده است، پرتودرمانی ممکن است باعث یائسگی او شود. در صورتی که پس از پرتودرمانی قصد باردار شدن دارید، از پزشک خود در مورد راه های حفظ تخمک خود قبل از شروع درمان سوال کنید.

شیمی درمانی

شیمی درمانی نوعی درمان دارویی است که در آن از مواد شیمیایی برای از بین بردن سلول های سرطانی استفاده می شود.این داروها را می توان از طریق ورید یا به صورت قرص مصرف کرد. گاهی اوقات از هر دو روش می توان استفاده کرد.

برای درمان سرطان دهانه رحم موضعی پیشرفته، دوزهای ضعیف شیمی درمانی اغلب با پرتودرمانی ترکیب می شوند. زیرا شیمی درمانی می تواند اثرات پرتودرمانی را افزایش دهد.استفاده از دوزهای قوی تر شیمی درمانی برای کمک به کنترل علائم سرطان بسیار پیشرفته توصیه می شود.

درمان هدفمند

درمان های دارویی هدفمند روی نقاط ضعف خاص موجود در سلول های سرطانی متمرکز هستند و با مسدود کردن این نقاط ضعف، سلول های سرطانی را از بین خواهند برد.در سرطان های پیشرفته دهانه رحم، دارو درمانی هدفمند معمولاً با شیمی درمانی ترکیب می شود.

ایمنی درمانی

ایمنی درمانی، نوعی درمان دارویی است که به سیستم ایمنی بدن  کمک می کند تا با سرطان مقابله کند.ممکن است سیستم ایمنی بدن، عبه سلول های سرطانی حمله نکند زیرا سلول های سرطانی پروتئین هایی تولید می کنند و این پروتئین ها به آنها کمک می کنند تا توسط سیستم ایمنی غیر قابل تشخیص شوند. ایمنی درمانی این روند را مختل می کند. در سرطان دهانه رحم ، ایمنی درمانی زمانی در نظر گرفته می شود که سرطان بسیار پیشرفته شده است و سایر روش ها، کارایی ندارند.

مراقبت های حمایتی (تسکینی)

مراقبت های تسکینی یک مراقبت پزشکی ویژه است که بر روی تسکین درد و سایر علائم بیماری های جدی، متمرکز است. متخصصان مراقبت تسکینی با فرد بیمار، خانواده اش و سایر پزشکان او همکاری می کنند تا پشتیبانی های بیشتری را که مکمل مراقبتهای مداوم است، ارائه دهند.

در صورت استفاده از مراقبت های تسکینی همراه با سایر روش های درمانی، افراد مبتلا به سرطان  احساس بهتر و عمر طولانی تری خواهند داشت.

مراقبت های تسکینی توسط تیمی از پزشکان، پرستاران و سایر افراد متخصص آموزش دیده ارائه می شود.هدف تیم های مراقبت تسکینی، بهبود کیفیت زندگی افراد مبتلا به سرطان و خانواده های آنها است.این نوع مراقبت در کنار سایر درمان ها ارائه می شود.

راهکارهایی برای کنار آمدن با بیماری

هیچ فردی نمی تواند خودش را برای تشخیص سرطان آماده کند. با این وجود افراد مبتلا به ابن بیماری، باید سعی کنند که شوک و ترسی که احساس می کنند و همچنین تا جایی که می توانند بیماری شان را تحت کنترل خود در بیاورند.

هر کس به روش خود با بیماری اش کنار می آید اما با گذشت زمان خواهید فهمید که چه چیزی به شما کمک می کند تا این موضوع را بهتر بپذیرید. تا آن زمان می توانید موارد زیر را امتحان کنید:

به اندازه کافی درباره سرطان دهانه رحم بیاموزید تا بتوانید درمورد مراقبت از خود تصمیم بگیرید. سوالات خود را بنویسید و در ملاقات بعدی با پزشکتان آنها را از او بپرسید. از یکی از دوستان یا اعضای خانواده خود بخواهید که برای یادداشت برداری از توصیه های پزشک همراه با شما بیاید. منابع اطلاعاتی بیشتری را از پزشک خود بخواهید.

فردی را پیدا کنید که بتوانید با او صحبت کنید.اگر بتوانید با یکی از دوستان و یا اعضای خانواده تان درباره احساسات خود صحبت کنید، احساس راحتی خواهید کرد، یا ممکن است ملاقات با یک گروه پشتیبانی  را ترجیح دهید. گروه های حمایتی برای خانواده های بازماندگان سرطان نیز در دسترس است.

بگذارید مردم کمک کنند. درمان های سرطان می توانند طاقت فرسا باشند. به دوستان و خانواده خود اطلاع دهید كه چه نوع كمک هایی برای شما مفیدتر است.

اهداف معقول تعیین کنید. داشتن هدف به شما کم می کند تا احساساتتان را کنترل کنید.اما اهدافی را انتخاب کنید که بتوانید به آنها برسید.

برای خودتان وقت بگذارید. خوب غذا خوردن، آرامش و استراحت کافی به مقابله با استرس و خستگی ناشی از سرطان کمک خواهد کرد.

آمادگی برای ملاقات با پزشک

در صورت داشتن علائم و نشانه های نگران کننده، از پزشک خود وقت بگیرید. در صورتی که تصور می کنید که به سرطان دهانه رحم مبتلا شده اید، به پزشکی که در زمینه درمان سرطان هایی که بر سیستم تولید مثل زنان تأثیر می گذارد تخصص دارد، ارجاع داده می شوید (متخصص زنان و زایمان زنان).

در ادامه اطلاعاتی برای کمک به آمادگی برای ملاقات با پزشک و انتظاراتی که از پزشک دارید، آورده شده است.

آنچه می توانید انجام دهید:

از هرگونه محدودیت قبل از قرار ملاقات آگاه باشید.مانند نخوردن غذای جامد در روز قبل از قرار ملاقات

علائمتان را یادداشت کنید. حتی علائمی که به نظر می رسند که با دلیل مراجعه تان به پزشک، ارتباطی نداشته باشند.

اطلاعات پزشکی خود را یادداشت کنید.از جمله سایر بیماری هایی که به آنها مبتلا هستید.

اطلاعات شخصی کلیدیتان را بنویسید. از جمله مواردی که خطر ابتلا به عفونت های مقاربتی را افزایش می دهد مانند فعالیت های جنسی زودهنگام ، داشتن چندین شریک جنسی یا رابطه جنسی محافظت نشده.

لیستی از تمام داروها، ویتامین ها یا مکمل های خود بنویسید.

از یکی از اقوام یا دوستان خود بخواهید که شما را همراهی کند تا در به خاطر سپردن سخنان پزشک، به شما کمک کند.

سوالاتی که می خواهید از پزشکتان بپرسید را یادداشت کنید.

سوالاتی که می توانید از پزشک خود بپرسید

به احتمال زیاد علت ایجاد کننده علائم من چیست؟

به دادن چه نوع آزمایش هایی نیاز دارم؟

چه روش های درمانی موجود است و چه عوارضی را می توان انتظار داشت؟

پیش شناخت از بیماری چیست؟

بعد از اتمام درمان، هر چند وقت یکبار باید به پزشک مراجعه کنم؟

علاوه بر سوالاتی که برای پرسیدن از پزشک خود آماده کرده اید، در پرسیدن سوالات دیگری که برایتان پیش می آید، تردید نکنید.

از پزشک چه انتظاری می رود

پزشک احتمالاً تعدادی سوال از شما خواهد پرسید. آماده بودن برای پاسخ دادن به آنها، موجب می شود تا بتوانید وقت بیشتری را برای سوالاتی که از او دارید، نگه دارید.پزشک احتمالاً سوالات زیر را خواهد پرسید:

چه علائمی را تجربه می کنید؟ شدت آنها چقدر است؟

اولین بار از چه زمانی علائم را تجربه کردید؟ آیا آنها با گذشت زمان تغییر کرده اند؟

آیا از زمان شروع فعالیت جنسی مرتباً آزمایش پاپ تست انجام داده اید؟ آیا تا به حال در گذشته نتایج غیر طبیعی تست پاپ داشته اید؟

آیا تا به حال به دلیل بیماری دهانه رحم تحت درمان قرار گرفته اید؟

آیا تاکنون مبتلا به یک بیماری مقاربتی تشخیص داده شده اید؟

آیا تاکنون داروهایی مصرف کرده اید که سیستم ایمنی بدن شما را سرکوب کند؟

آیا  تابحال سیگار کشیده اید؟ چقدر؟

آیا در آینده قصد فرزند دار شدن دارید؟