کارسینوم سلول بازال Basal Cell Carcinoma

نگاه کلی

سرطان سلول بازال نوعی سرطان پوست است. کارسینوم سلول بازال از سلول های بازال منشأ می گیرد. نوعی سلول درون پوست وجود دارد که سلول های پوستی جدید را با از بین رفتن سلول های قدیمی تولید می کند.

کارسینوم سلول بازال اغلب به صورت برجستگی کمی شفاف روی پوست ظاهر می شود، هرچند که به اشکال دیگری نیز ممکن است پدیدار شود. سرطان سلول بازال بیشتر در مناطقی از پوست که در معرض آفتاب هستند مانند سر و گردن رخ می دهند.

تصور می شود که بیشتر کارسینوم های سلول بازال در اثر تماس طولانی مدت با اشعه ماوراء بنفش (UV) از نور خورشید ایجاد می شوند. اجتناب از آفتاب و استفاده از ضد آفتاب ممکن است به محافظت در برابر کارسینوم سلول بازال کمک کند.

علائم

سرطان سلول بازال معمولاً در قسمت هایی از بدن که معمولاً در معرض آفتاب هستند، به ویژه سر و گردن ایجاد می شوند. گاهی اوقات، کارسینوم سلول بازال نیز می تواند در قسمت هایی از بدن که معمولاً در برابر آفتاب محافظت نمی شوند، مانند دستگاه تناسلی ایجاد شود.

کارسینوم سلول بازال به صورت تغییراتی در پوست مانند رشد یا زخمی که بهبود نمی یابد، ظاهر می شود. این تغییرات در پوست (ضایعات) معمولاً یکی از مشخصات زیر را دارد:

  • برجستگی های به رنگ سفید مرواریدی، رنگ پوست یا صورتی که معمولاً شفاف­ اند، به این معنی که کمی از آن را روی سطح پوست مشاهده کنید. همچنین ممکن است بصورت رگهای خونی ریز نیز قابل مشاهده باشند. در افرادی که رنگ پوست آنها تیره است، این ضایعه ممکن است تیره تر باشد اما باز تا حدودی شفاف باشد. این ضایعه متداول ترین نوع کارسینوم سلول بازال است که اغلب در صورت و گوش ظاهر می شود. همچنین این ضایعه ممکن است پاره شود، خونریزی کرده و پوسته پوسته شود.
  • ضایعه ای قهوه ای، سیاه یا کبود یا ضایعه ای با لکه های تیره و حاشیه کمی برجسته و شفاف.
  • تیکه پوست اضافی و صاف، فلس دار و مایل به قرمز با لبه برجسته که بیشتر در پشت یا سینه دیده می شود. همچنین با گذشت زمان، این تکه ها می توانند بسیار بزرگ شوند.
  • ضایعه ای سفید، مومی، زخمی مانند و بدون حاشیه و مرز مشخص، به نام کارسینوم سلول بازال مورفه آ، که معمولاً کمتر شایع است.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد

در صورت مشاهده تغییراتی در ظاهر پوست، مانند رشد پوستی جدید، تغییر در رشد قبلی یا زخم های مکرر به پزشک خود مراجعه کنید.

علل بیماری

کارسینوم سلول بازال زمانی اتفاق می افتد که یکی از سلولهای بازال پوست دچار جهش در DNA خود شود.

سلولهای بازال در پایین اپیدرم، خارجی ترین لایه پوست وجود دارند. سلول های بازال معمولاً سلول های پوستی جدیدی را تولید می کنند. با تولید سلول های جدید پوستی، سلول های قدیمی به سمت سطح پوست سوق داده می شوند تا جایی که سلول های قدیمی می میرند و از بین می روند.

روند ساخت سلولهای پوستی جدید توسط DNA سلول بازال کنترل می شود. DNA حاوی دستورالعمل هایی است که به سلول می گوید که چه کاری را انجام دهد. در این جهش به سلول بازال گفته می شود که به سرعت تکثیر یابد و تا زمانی که به طور طبیعی از بین بروند، به رشد خود ادامه دهند. در نهایت سلولهای غیر طبیعی تجمع یافته ممکن است باعث ایجاد تومور سرطانی شوند که بصورت ضایعه ای روی پوست ظاهر می شود.

نور ماوراء بنفش و سایر موارد

به نظر می رسد که بیشتر آسیب وارده به DNA در سلولهای بازال در نتیجه اشعه ماورا بنفش (UV) موجود در نور خورشید و لامپ های سولاریوم باشد. اما قرار گرفتن در معرض آفتاب سرطان های پوستی را که روی پوستی که به طور معمول در معرض نور آفتاب قرار می گیرد، ایجاد می کند. همچنین عوامل دیگری می توانند در خطر و بروز سرطان سلول بازال نقش داشته باشند و نیز ممکن است در برخی موارد علت دقیق آن روشن نباشد.

عوامل خطرساز (ریسک فاکتورها)

عواملی که خطر ابتلا به سرطان سلول بازال را افزایش می دهند عبارتند از:

  • قرار گرفتن در معرض آفتاب شدید. با گذراندن وقت زیادی در زیر آفتاب یا در سولاریوم خطر ابتلا به سرطان سلول بازال ، افزایش می یابد. اگر در مکانی آفتابی یا در ارتفاع زیاد زندگی کنید، بیشتر در معرض اشعه ماورا بنفش قرار می گیرید. همچنین آفتاب سوختگی شدید نیز می تواند خطر ابتلا را افزایش دهد.
  • رادیوتراپی (پرتو درمانی). پرتودرمانی برای درمان آکنه یا سایر بیماری های پوستی ممکن است خطر ابتلا به سرطان سلول بازال را در محل های قبلی که درمان روی آن مناطق پوست انجام گرفته افزایش دهد.
  • پوست روشن. خطر کارسینوم سلول بازال در بین افرادی که کک و مک دارند یا به راحتی می سوزند یا دارای پوستی بسیار روشن، موهای قرمز یا بور یا چشم هایی با رنگ روشن هستند، بیشتر است.
  • افزایش سن. از آنجا که پیشرفت کارسینوم سلول بازال اغلب دهه ها به طول می انجامد، اکثر کارسینوم سلول بازال در بزرگسالان مسن رخ می دهد. اما همچنین می تواند بزرگسالان جوان را تحت تأثیر قرار دهد و در افراد 20 تا 30 ساله شیوع بیشتری پیدا کند.
  • سابقه شخصی یا خانوادگی سرطان پوست. اگر یک یا چند بار به کارسینوم سلول بازال مبتلا شده اید، احتمال پیشرفت مجدد آن بسیار زیاد است. در صورت داشتن سابقه خانوادگی سرطان پوست، ممکن است خطر ابتلا به سرطان سلول بازال افزایش یابد.
  • داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی. مصرف داروهایی که سیستم ایمنی بدن را سرکوب می کنند، مانند داروهای ضد رد پیوند، به طور قابل توجهی خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش می دهد.
  • قرار گرفتن در معرض آرسنیک. آرسنیک، فلز سمی که به طور گسترده در محیط یافت می شود، خطر ابتلا به سرطان سلول بازال و سایر سرطان ها را افزایش می دهد. به طور طبیعی هر کس تا حدودی در معرض آرسنیک قرار دارد. اما برخی از افراد ممکن است در صورت نوشیدن آب چاه آلوده یا شغلی که شامل تولید یا استفاده از آرسنیک باشد، در معرض تماس بیشتری با این ماده باشند.
  • سندرم های ارثی که باعث سرطان پوست می شوند. برخی بیماری های ژنتیکی نادر از جمله سندرم کارسینومای سلول بازال نوووئید (سندرم گورلین-گلتز) و گزرودرما پیگمانتوزوم می توانند خطر ابتلا به سرطان سلول بازال را افزایش دهند.

عوارض بیماری

عوارض سرطان سلول بازال می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • خطر عود. کارسینوم سلول بازال، حتی پس از درمان موفقیت آمیز، معمولاً ممکن است عود کند.
  • افزایش خطر ابتلا به انواع دیگر سرطان پوست. سابقه سرطان سلول بازال نیز ممکن است احتمال ابتلا به انواع دیگر سرطان پوست، مانند سرطان سلول فلسی پوست را افزایش دهد.
  • سرطانی که فراتر از پوست گسترش می یابد. به ندرت، کارسینوم سلول بازال می تواند به اطراف غدد لنفاوی و سایر مناطق بدن، مانند استخوان ها و ریه ها گسترش یابد (متاستاز کند).

پیشگیری از بروز بیماری

برای کاهش خطر ابتلا به سرطان سلول بازال می توانید:

  • از قرار گرفتن در زیر آفتاب در اواسط روز خودداری کنید. در بسیاری از نقاط، تابش خورشید بین 10 صبح تا 4 بعد از ظهر شدیدترین حالت آن است. فعالیت های فضای باز را برای سایر اوقات روز و نیز حتی در زمستان یا وقتی آسمان ابری است، به وقت دیگر موکول کنید.
  • در تمام طول سال از ضد آفتاب استفاده کنید. حتی در روزهای ابری از ضد آفتاب با طیف وسیع با SPF حداقل 30 استفاده کنید. کرم ضد آفتاب را مداوم بزنید و هر دو ساعت یکبار دوباره تمدید و یا در صورت شنا یا تعریق بیشتر استفاده کنید.
  • لباس محافظ بپوشید. پوست خود را با لباس تیره و کاملاً بافته شده که دست ها و پاها را می پوشاند و یک کلاه لبه پهن بپوشانید، که محافظت بیشتری نسبت به کلاه بیس بال یا پارچه محافظ ایجاد می کند.

عینک آفتابی را فراموش نکنید. بدنبال عینک هایی باشید که هر دو نوع اشعه ماورا بنفش( اشعه UVA و UVB) را کنترل می کنند.

  • از سولاریوم استفاده نکنید. سولاریوم ها اشعه ماورا بنفش ساطع می کنند و می توانند خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش دهند.
  • پوست خود را مرتباً بررسی کنید و تغییرات را به پزشک خود گزارش دهید. پوست خود را اغلب از نظر رشد پوست جدید یا تغییر در خال، کک و مک، برجستگی و خال های مادرزادی بررسی کنید. با کمک آینه صورت، گردن، گوش ها و پوست سر خود را بررسی کنید.

سینه و بالاتنه و قسمت های بالایی و زیرین بازوها و دست ها را معاینه کنید. جلو و عقب پاها و پایین پاها از جمله کف و فاصله بین انگشتان را بررسی کنید. همچنین ناحیه تناسلی و بین باسن را نیز بررسی کنید.

تشخیص

به منظور ارزیابی هرگونه رشد یا تغییر در پوست، پزشک یا متخصص بیماری های پوستی (متخصص پوست) شرح حال و معاینه پزشکی را انجام می دهد.

سابقه و شرایط عمومی بیمار

پزشک یک معاینه بدنی عمومی انجام می دهد و در مورد سوابق پزشکی، تغییرات پوست یا سایر علائم یا نشانه های دیگری که تجربه کرده اید از شما سوال می کند.

سوالات ممکن است عبارتند از:

  • چه زمانی متوجه این رشد یا ضایعه پوستی شدید؟
  • آیا از وقتی که برای اولین بار متوجه آن شدید تغییر کرده است؟
  • آیا رشد یا ضایعه درد دارد؟
  • آیا رشد یا ضایعه دیگری دارید که باعث نگرانی شود؟
  • آیا قبلاً سرطان پوست داشته اید؟
  • آیا کسی در خانواده شما به سرطان پوست مبتلا شده است؟ چه نوع سرطانی؟
  • آیا برای جلوگیری از قرار گرفتن در معرض آفتاب ، از آفتاب ظهر جلوگیری می کنید یا از از ضد آفتاب استفاده می کنید؟یا دیگر اقدامات احتیاطی را انجام می دهید؟
  • آیا پوست خود را به طور منظم معاینه می کنید؟

معاینه پوست

پزشک نه تنها ناحیه مشکوک روی پوست بلکه سایر اعضای بدن را از نظر سایر ضایعات بررسی می کند.

برداشتن نمونه از پوست برای انجام آزمایش

پزشک ممکن است از پوست نمونه برداری کند که شامل برداشتن نمونه کوچکی از ضایعه برای آزمایش در آزمایشگاه است. این عمل برای تشخیص اینکه آیا به سرطان پوست مبتلا هستید یا خیر و در صورت ابتلا، چه نوع سرطانی پوست دارید، انجام می شود. نوع نمونه برداری از پوست به نوع و اندازه ضایعه بستگی دارد.

درمان

هدف از درمان سرطان سلول بازال، برداشتن کامل سرطان است. اینکه کدام روش درمانی برای شما بهتر است به نوع، محل و اندازه سرطان و همچنین ترجیحات و توانایی انجام ویزیت های بعدی بستگی دارد. انتخاب درمان همچنین می تواند به این بستگی داشته باشد که برای اولین بار فرد مبتلا شده است یا این یک کارسینوم سلول بازال عود کننده است.

عمل جراحی

سرطان سلول بازال اغلب با جراحی برای از بین بردن همه سرطان و برخی از بافت های سالم اطراف آن درمان می شود.

عملیات مورد استفاده در درمان شامل موارد زیر است:

  • برداشتن تمام ضایعه. در این روش، پزشک ضایعه سرطانی و حاشیه اطراف پوست سالم را خارج می کند. این حاشیه در زیر میکروسکوپ مورد بررسی قرار می گیرد تا اطمینان حاصل شود که هیچ سلول سرطانی وجود ندارد.

برش ممکن است برای کارسینومهای سلول بازال که احتمال عود آن کمتر است، مانند مواردی که در قفسه سینه، پشت، دست ها و پاها تشکیل می شود، توصیه شود.

  • جراحی موس (اِکسیژِن موضعی). در طی جراحی موس، پزشک لایه به لایه، بافت سرطانی را برداشته و هر لایه را زیر میکروسکوپ بررسی می کند تا جایی که هیچ سلول غیرطبیعی باقی نماند. این اجازه می دهد تا جراح مطمئن شود که کل سلول های سرطانی از بین رفته و از برش بیش از حد پوست سالم اطراف خودداری می کند.

اگر کارسینوم سلول بازال بیشتر در معرض خطر عود باشد، ممکن است جراحی موس توصیه شود، مثلاً اگر بزرگتر باشد، در عمق پوست گسترش یافته یا در صورت قرار داشته باشد.

سایر روش های درمانی

بعضی اوقات ممکن است سایر روش های درمانی در شرایط خاص مانند زمانی که  نمی توانید جراحی کنید یا نمی خواهید جراحی شوید، توصیه شود.

سایر درمان ها عبارتند از:

  • کورتاژ و الکترودایسکشن (C و E). درمان C و E شامل برداشتن سطح سرطان پوست با ابزار تراشیدن (کورت) و سپس سوزاندن بافت سرطانی با سوزن برقی است.

C و E ممکن است یک گزینه درمانی برای درمان کارسینوماهای سلول بازال کوچک باشد که احتمال عود آنها کمتر است، مانند مواردی که در پشت، قفسه سینه، دست ها و پاها تشکیل می شوند.

  • رادیوتراپی (پرتو درمانی). در پرتودرمانی از پرتوهای پرانرژی مانند اشعه ایکس و پروتون برای از بین بردن سلولهای سرطانی استفاده می شود.

پرتودرمانی گاهی اوقات پس از جراحی هنگامی که احتمال عود سرطان افزایش یابد، استفاده می شود. همچنین ممکن است در صورت عدم جراحی، مورد استفاده قرار گیرد.

  • کرایوتراپی. این روش درمانی شامل انجماد سلول های سرطانی با نیتروژن مایع (سرما درمانی) است. این ممکن است یک گزینه برای درمان ضایعات پوستی سطحی باشد. انجماد ممکن است پس از استفاده از ابزار تراشیدن (کورت) برای از بین بردن سطح سرطان پوست انجام شود.

در صورت عدم جراحی ممکن است برای درمان کارسینوم سلول بازال ریز و نازک، سرما درمانی در نظر گرفته شود.

  • درمان های موضعی. در صورت عدم جراحی، ممکن است برای درمان کارسینوم سلول بازال کوچک و نازک، کرم یا پماد تجویزی در نظر گرفته شود.
  • درمان فتودینامیکی. درمان فتودینامیکی ترکیبی از داروهای حساس به نور برای درمان سرطان های سطحی پوست است. در طی درمان فتودینامیکی، داروی مایع که سلول های سرطانی را به نور حساس می کند، روی پوست قرار می گیرد. بعداً نوری که سلولهای سرطانی پوست را از بین می برد به ناحیه تابانده می شود.

در صورت عدم جراحی ممکن است درمان فتودینامیکی در نظر گرفته شود.

درمان سرطان گسترش یافته

به ندرت، کارسینوم سلول بازال ممکن است به غدد لنفاوی مجاور و سایر مناطق بدن گسترش یابد (متاستاز شود). گزینه های درمانی اضافی در این شرایط عبارتند از:

دارو درمانی هدفمند. درمانهای دارویی هدفمند روی نقاط ضعف خاص موجود در سلولهای سرطانی متمرکز هستند. با مسدود کردن این نقاط ضعف، درمان های دارویی هدفمند می توانند سلول های سرطانی را از بین ببرند.

داروهای درمانی هدفمند برای کارسینوم سلول بازال سیگنال های مولکولی که رشد سرطان ها را امکان پذیر می کند را مسدود می کنند. آنها ممکن است بعد از سایر درمان ها یا در صورت عدم امکان درمان های دیگر مورد بررسی قرار گیرند.

شیمی درمانی. در شیمی درمانی از داروهای قدرتمندی برای از بین بردن سلولهای سرطانی استفاده می شود. در صورتی که سایر درمان ها کمکی نکرده اند این شیوه ممکن است گزینه درمانی باشد.

آمادگی برای ملاقات با پزشک

اطلاعات زیر می تواند به شما کمک کند تا برای قرار ملاقات آماده شوید.

آن چه می توانید انجام دهید

سابقه پزشکی خود را یادداشت کنید، از جمله سایر مواردی که برای آن درمان شده اید. حتماً اگر پرتودرمانی در سالهای پیش دریافت کرده اید، به آن اشاره کنید.

  • به هرگونه سابقه شخصی در صورت بیش از حد قرار گرفتن در معرض نور UV، از جمله نور خورشید یا سولاریوم توجه کنید. به عنوان مثال، اگر به عنوان نجات غریق در فضای باز کار کرده اید یا زمان زیادی را در ساحل گذرانده اید، پزشک را مطلع سازید.
  • لیستی از اعضای خانواده مبتلا به سرطان پوست، تهیه کنید. وجود سرطان پوست در پدر و مادر، مادربزرگ، مادربزرگ، عمه، دایی یا خواهر و برادر سابقه مهمی است که باید به پزشک اطلاع داده شود.
  • لیستی از داروها و داروهای گیاهی خود تهیه کنید. هر داروی تجویز شده یا بدون نسخه و همچنین ویتامین ها، مکمل ها یا داروهای گیاهی که استفاده می کنید.
  • سوالاتی که می خواهید از پزشک بپرسید را یادداشت کنید. ایجاد لیست سوالات خود از قبل می تواند به شما کمک کند تا از وقت خود با پزشک نهایت استفاده را ببرید.

یکی از اعضای خانواده یا دوستی را پیدا کنید که بتواند برای قرار ملاقات به شما ملحق شود. اگرچه سرطان پوست معمولاً بسیار قابل درمان است، اما فقط شنیدن کلمه "سرطان" تمرکز روی گفته های بعدی را برای اکثر افراد دشوار می کند. شخصی را با خود همراه کنید که می تواند به شما در به خاطر سپردن تمام اطلاعات کمک کند.

سوالاتی که می توانید از پزشک خود بپرسید

در زیر چند سوال اساسی برای پرسیدن از پزشک در مورد کارسینوم سلول بازال آورده شده است. اگر در طول ملاقات سوال دیگری برای شما پیش آمد، در پرسیدن آن تردید نکنید.

  • آیا من سرطان پوست دارم؟ چه نوع آن؟
  • تفاوت این نوع سرطان پوست با انواع دیگر چیست؟
  • آیا سرطان من گسترش یافته است؟
  • چه روش درمانی را پیشنهاد می کنید؟
  • مزایا و خطرات هر گزینه درمانی چیست ؟
  • آیا پس از درمان دچار زخم می شوم؟
  • آیا در معرض خطر تکرار این بیماری هستم؟
  • آیا من در معرض خطر ابتلا به انواع دیگر سرطان پوست هستم؟
  • بعد از اتمام درمان چند بار به ویزیت های پیگیری احتیاج دارم؟
  • آیا اعضای خانواده من در معرض خطر سرطان پوست هستند؟
  • چه مجله ها و بروشورهایی در دسترس هستند؟ چه سایت هایی را برای کسب اطلاعات بیشتر پیشنهاد می دهید؟

از پزشک چه انتظاری می رود

پزشک احتمالاً تعدادی سوال از شما می پرسد. آماده بودن برای پاسخ دادن به آنها به پزشک کمک خواهد کرد تا نکاتی را که می خواهید درباره آنها عمیقاً صحبت کنید، مرور کنید. سوالاتی که ممکن است پزشک بپرسد:

  • چه زمانی متوجه این توده یا ضایعه پوستی شده اید ؟
  • آیا از وقتی که برای اولین بار متوجه آن شده اید تغییر کرده است؟
  • آیا توده یا ضایعه درد دارد؟
  • آیا توده یا ضایعه دیگری دارید که باعث نگرانی شود؟
  • آیا قبلاً سرطان پوست داشته اید؟
  • آیا کسی در خانواده شما به سرطان پوست مبتلا شده است؟ چه نوع سرطانی؟
  • در کودکی و نوجوانی چقدر در معرض آفتاب یا سولاریوم قرار داشتید؟
  • چقدر در معرض آفتاب یا سولاریوم هستید؟
  • آیا در حال حاضر از داروها، مکمل های غذایی یا داروهای گیاهی استفاده می کنید؟
  • آیا تابه حال برای یک بیماری، تحت پرتودرمانی قرار گرفته اید؟
  • آیا تاکنون داروهایی مصرف کرده اید که سیستم ایمنی بدن شما را سرکوب کند؟
  • از دوران کودکی تا حالا برای چه شرایط پزشکی قابل توجهی تحت درمان قرار گرفته اید؟
  • آیا سیگار می کشید؟ چقدر؟
  • آیا تاکنون شغلی داشته اید که ممکن است شما را در معرض آفت کش ها یا علف کش ها قرار دهد؟
  • آیا تاکنون از آب چاه به عنوان منبع اصلی آب استفاده کرده اید؟
  • آیا برای جلوگیری از قرار گرفتن در معرض آفتاب، از آفتاب ظهر جلوگیری می کنید یا از از ضد آفتاب استفاده می کنید؟یا دیگر اقدامات احتیاطی را انجام می دهید؟
  • آیا پوست خود را به طور منظم معاینه می کنید؟