ویتامین ب9 (فولیک اسید) Vitamin B9 (FOLIC ACID)

اطلاعات کلی

فولات و فولیک اسید، شکل های محلول در آب ویتامین B هستند. فولات بطور طبیعی در غذاها وجود دارد و فولیک اسید هم شکل مصنوعی این ویتامین است. غذاهایی که بطور طبیعی غنی از فولات هستند عبارتند از: سبزیجات برگی (مثل اسفناج، بروکلی و کاهو)، بامیه، مارچوبه، میوه ها (مثل: موز، طالبی، لیمو)، لوبیا، خمیرترش، قارچ، گوشت (مثل جگر و قلوه گاو)، آب پرتقال و آب گوجه فرنگی.

فولیک اسید برای جلوگیری و درمان سطوح پایین فولات در خون (کمبود فولات) و سطوح بالای هوموسیستئین (هایپر هوموسیستئینمی) استفاده می شود. زنان باردار یا در شرف بارداری، به منظور پبشگیری از سقط جنین و نقص لوله عصبی در نوزادان، فولیک اسید مصرف می کنند زیرا این دو عارضه، همانند عدم بسته شدن کمر و ستون فقرات جنین، نقص های بسیار جدی هنگام تولد هستند. همچنین از فولیک اسید برای بسیاری از بیماری های دیگر از جمله، افسردگی، سکته، زوال حافظه و مهارت های فکری که بیش از حد طبیعی برای سن آنان اتفاق می افتد و موارد متعدد دیگر، استفاده می شود.

اعلب از فولیک اسید در ترکیب با دیگر ویتامین های B استفاده می شود.

نحوه عملکرد

برای رشد مناسب بدن انسان مانند DNA و بسیاری از عملکردهای دیگر مربوط به بدن، فولیک اسید مورد نیاز است.

موارد استفاده و اثربخشی

تحقیقات نشان می دهد که مصرف فولیک اسید می تواند در موارد زیر مؤثر باشد:

  • کمبود فولات: مصرف فولیک اسید این عارضه را بهبود می دهد.
  • بیماری جدی کلیوی ESRD: در حدود 85 درصد افراد مبتلا به بیماری جدی کلیوی، سطح هوموسیستئین بالا است که این وضعیت مربوط به بیماری قلبی و سکته است. مصرف فولیک اسید، سطح هوموسیستئین را کم می کند، با این حال مکمل های فولیک اسید، نمی تواند خطر بیماری قلبی مرتبط را کاهش دهد.
  • هایپر هموسیستئینمی: سطح بالای هموسیستئین مربوط به بیماری قلبی و سکته است. مصرف فولیک اسید می تواند سطح هموموسیستئین را در افراد نرمال یا افرادی که مقدار کمی افزایش داشته اند، بین 20 تا 30 درصد، کم کند. توصیه می شود، افرادی که هوموسیستئین آن ها بالاتر از 11 میکرومول بر لیتر است مکمل های حاوی فولیک اسید و و یتامین B12 مصرف کنند.
  • مسمومیت ناشی از داروی متوترکسات: حالت تهوع و استفراغی که از عوارض جانبی احتمالی این دارو است، ممکن است با مصرف فولیک اسید، کاهش پیدا کند.
  • نقص های مادزادی در ستون فقرات و مغز: استفاده از فولیک اسید در دوران بارداری، خطر نقص مادرزادی لوله عصبی را کاهش می دهد. توصیه می شود، زنان باردار، مفدار 600 تا 800 میکروگرم فولیک اسید در رژیم غذایی یا مکمل های مورد استفاده، از یک ماه قبل از بارداری و حین بارداری، شروع کنند. برای زنان باردار با سابقه نقص مادرزادی در لوله عصبی توصیه می شود 4000 میکروگرم اسید فولیک در روز دریافت کنند.
  • دژنراسیون ماکولای وابسته به سن یا AMD (نوعی بیماری چشمی که منجر به کاهش بینایی در افراد سالخورده می شود): مصرف اسیدفولیک با دیگر ویتامین هاشامل ویتامین ب6وب12خطر پیشرفت کاهش بینایی مربوط به سن را کاهش می دهد.
  • کاهش مهارت حافظه و تفکر در افراد سالخورده ای که بیشتر از حد طبیعی برا ی سن آنها می باشد. مصرف اسید فولیک همراه یا بدون دیگر ویتامین های ب ممکن است مهارت حافظه و تفکر را در افراد سالخورده با کاهش بیش از حد طبیعی این مهارت ها بهبود ببخشد. به نظر می رسد اسید فولیک در افرادی که دارای سطح پایین از فولات یا سطح بالای هموسیستئین در خونشان می باشند بهتر عمل می کند.
  • افسردگی: تحقیقات محدودی حاکی از آن است که مصرف اسید فولیک همراه با داروهای ضد افسردگی علائم را در افرادمبتلا به افسردگی بهبود می بخشد.
  • فشار خون بالا: مصرف اسید فولیک به صورت روزانه به مدت 6 هفته، باعث کاهش فشار خون در افراد با فشار خون بالا می شود. اما به نظر نمی رسد که مصرف اسید فولیک به همراه داروهای فشارخون به نسبت مصرف داروهای فشارخون به تنهایی تاثیری بر کاهش آن داشته باشد.
  • بزرگ شدن لثه ناشی از داروی فنی توئین: به نظر می رسد استعمال اسید فولیک بر روی لثه، از بروز مشکلات لثه ناشی از فنی توئین جلوگیری می کند. در حالیکه مصرف خوراکی فولیک اسید، موجب بهبود علائم این بیماری شود.
  • بیماری لثه در زنانی که باردار هستند: مصرف اسید فولیک برروی لثه به نظر می رسد بیماری لثه را در دوران بارداری بهبود می بخشد.
  • سکته. مصرف اسید فولیک می تواند خطر سکته را 10 تا 25 درصد در افرادی که در کشورهایی زندگی می کنند که محصولات غلات آن ها با اسید فولیک غنی نشده است، کاهش دهد. اما به نظر نمی رسد که اسید فولیک از سکته مغزی در اکثر افرادی که ازغلات غنی شده با اسید فولیک استفاده می کنند جلوگیری کند.
  • ویتیلیگو (پیسی، برص): مصرف خوراکی اسید فولیک علائم ویتیلیگو را بهبود می بخشد.
  • سرطان پستان: مصرف فولات در رژیم غذائی ممکن است خطر پیشرفت سرطان سینه را در زنانی که مقدار زیادی از متیونین، ویتامین ب 12(سیانوکوبالامین)، یا ویتامین ب6 (پیریدوکسین)، مصرف می کنند کاهش دهد.
  • بیماری آلزایمر: برخی شواهد محدود دریافته اند که سالمندانی که در رژیم غذایی و یا از طریق مکمل ها، فولیک اسید بیشتری دریافت می کنند، خطر ابتلا به آلزایمر در آن ها، کمتر است.
  • اوتیسم: مصرف فولیک اسید در دوران بارداری می تواند خطر ابتلا به اوتیسم را پایین آورد.
  • سرطان دهانه رحم: شواهدی وجود دارد مبنی بر اینکه دریافت بیشتر فولیک اسید و فولات، از منابع رژیم غذایی و مکمل ها، به همراه تیامین، ریبوفلاوین و ویتامین B12، می تواند به جلوگیری از سرطان دهانه رحم کمک کند.
  • رشد کودکان: مصرف مکمل های فولیک اسید در هفته پایانی دوران بارداری، می تواند باعث بهبود عملکرد ذهنی کودکان شود.
  • مشکلات قلبی زمان تولد: زنانی که فولیک اسید یا مکمل پریناتال حاوی فولیک اسید استفاده کنند، احتمال به دنیا آوردن نوزادان مبتلا به مشکلات قلبی در آن ها بسیار کم است.
  • دمنتیا (زوال عقل): فولیک اسید می تواند به جلوگیری یا درمان آلزایمر کمک کند ولی مطالعات دیگری نشان می دهد که این ماده غذایی در درمان دیگر بیماری های دمنتیا تاثیری ندارد.
  • دیابت.
  • سرطان مری: مصرف میزان بیشتری از فولات در رژیم غذایی می تواند باعث پایین آمدن خطر پیشرفت سرطان مری شود.
  • مقادیر بالای هوموسیستئین در خون ناشی از داروی فنوفیبرات: مصرف روزانه فولیک اسید این عارضه را کاهش می دهد.
  • سرطان معده: استفاده از فولیک اسید، خطر پیشرفت برخی گونه های سرطان معده را کم می کند.
  • نقرس: فولات خطر ابتلا به نقرس را کاهش می دهد.
  • سرطان سر و گردن: مصرف بیشتر فولیک اسید با کاهش خطر ابتلا به سرطان سر و گردن مرتبط است.
  • ملانوما (جدی ترین گونه سرطان پوست): مصرف فولیک اسید ممکن است خطر ابتلا به این سرطان را کاهش دهد.
  • شکاف لب و شکاف کام: مصرف فولیک اسید در دوران بارداری خطر بروز این عارضه را کاهش می دهد.
  • سرطان پانکراس: مصرف بیش از 280 میکروگرم فولات در رژیم غذایی، با کاهش خطر پیشرفت سرطان پانکراس مرتبط است.
  • سرطان فارینژیال (نوعی سرطان حنجره): تحقیقات محدودی بیان می کنند که فولیک اسید و فولات در منابع، رژیم غذایی و مکمل ها، ممکن است در برابر سرطان اوروفارنژیال، ایمنی ایجاد کنند.
  • سندروم پای بی قرار RLS: به نظر می رسد مصرف فولیک اسید این عارضه را کم می کند. محققان در حال مطالعه تاثیر کمبود سندروم پای بی قرار در بروز این عارضه هستند.
  • اسکیزوفرنی: استفاده از ترکیب ویتامین B12 و فولیک اسید، می تواند فقط در برخی افراد با آرایش ژنتیکی خاص، علاثم منفی مربوط به اسکیزوفرنی را کاهش دهد.
  • آکنه.
  • اعتیاد به الکل.
  • اتوپیک درماتیت (اگزما)
  • بیماری کبد
  • ناباروری مردان.
  • نوروپاتی دیابتی.
  • نوروپانی محیطی (آسیب عصبی در دست و پا).

به منظور ارزیابی میزان اثربخشی ویتامین ب-9 در موارد فوق شواهد بیشتری مورد نیاز است.

عوارض جانبی و ایمنی

  • مصرف خوراکی: اسیدفولیک برای اکثر افراد بی خطر است. بیشتر بزرگسالان برای مصرف کمتر از 1 میلی گرم، عوارض جانبی را تجربه نکرده اند. اسید فولیک درصورت مصرف طولانی مدت و به مقدار زیاد، کم خطر است. اگرچه در برخی تحقیقات، مقدار روزانه 5 میلی گرم برای بزرگسالان، بی خطر بوده. این در حالی است که دوز بیشتر از 1 میلی گرم در روز، می تواند موجب گرفتگی شکم، اسهال، راش، اختلالات خواب، تحریک پذیری، گیجی، تهوع، ناراحتی معده، تغییرات رفتاری، واکنش های پوستی، تشنج، نفخ و عوارض دیگر می شود. برخی تحقیقات نشان می دهد که مصرف فولیک اسید در دوزهای 800 میلی گرم تا 1.2 میلی گرم، بصورت روزانه می تواند باعث افزایش خطر حمله قلبی، در افراد مبتلا به بیماری قلبی شده و احتمال خطر سرطان هایی مثل ریه یا پروستات را بالا خواهد برد.
  • تزریق: فولیک اسید در صورت استفاده بصورت تزریقی بی خطر است.

موارد احتیاط و هشدارهای ویژه

  • بارداری و شیردهی: استفاده در این دوران، وقتی در مقادیر مناسب استفاده شود، بی خطر است. مصرف 300 تا 400 میکروگرم فولیک اسید بصورت روزانه، به منظور جلوگیری از نقص های مادرزادی، در دوران بارداری، شایع است. حداکثر مقدار توصیه شده برای دوران بارداری و شیردهی، 800 میکروگرم در روز برای زنان زیر 18 سال و 1000 میکروگرم در روز برای بالای 18 سال است.
  • کودکان: فولیک اسید برای کودکان درصورت مصرف خوراکی در مقادیر توصیه شده، بی خطر است، اما بایستی از مصرف بیش از مقادیر توصیه شده، خورداری شود. این مقدار به شرح زیر است: 300 میکروگرم برای کودکان 1 تا 3 سال، 400 میکروگرم برای کودکان 4 تا 8 سال، 600 میکروگرم برای کودکان 9 تا 13 سال و 800 میکروگرم برای کودکان 14 تا 18 سال.
  • آنژیوپلاستی: استفاده از فولیک اسید، ویتامین B6 و ویتامین B12، بصورت وریدی یا خوراکی، تنگی عروق را بیشتر می کند. فولیک اسید برای افرادی که از این حالت ریکاوری شده اند، نبایستی استفاده شود.
  • سرطان: استفاده از 800 تا 1000 میکروگرم فولیک اسید بصورت روزانه، ممکن است خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهد. بنابراین افرادی که سابقه سرطان دارند باید از مصرف دوز بالای فولیک اسید خودداری کنند.
  • بیماری قلبی: مصرف فولیک اسید به همراه ویتامین B6، ممکن است خطر حمله قلبی را در افرادی که بیماری قلبی دارند زیاد کند.
  • مالاریا: مصرف فولیک اسید به همراه آهن، در نقاطی که مالاریا شایع است، می تواند خطر مرگ یا نیاز به درمان بیمارستانی را افزایش دهد.
  • آنمی ناشی از کمبود ویتامین B12: مصرف فولیک اسید می تواند آنمی ناشی از کمبود ویتامین B12 را پوشش داده و درمان آن را به تاخیر اندازد.
  • اختلالات تشنج: مصرف مکمل های فولیک اسید، تشنج را در افراد مبتلا، تشدید می کند خصوصا در مقادیر بالا.

تداخل دارویی

تداخل متوسط

در استفاده با ترکیبات زیر، احتیاط شود

  • فسفنیتوئین (سربیکس): این دارو جهت درمان تشنج استفاده می شود. بدن، فسفنیتوئین را برای خلاص شدن از آن، رها می کند. فولیک اسید، سرعت تجزیه آن را افزایش می دهد. بنابراین مصرف این دو با هم، تاثیر فسفنیتوئین را جهت جلوگیری از تشنج کاهش می دهد.
  • متوترکسات (ام تی ایکس، روماترکس): این دارو، تاثیر فولیک اسید بر سلول های بدن را کاهش می دهد. مصرف کپسول فولیک اسید به همراه متوترکسات، می تواند اثربخشی این دارو را کاهش دهد.
  • فنوباربیتال (لومینال): فنوباربیتال نیز برای تشنج استفاده می شود. مصرف فولیک اسید تاثیر این دارو را کاهش می دهد.
  • فنی توئین (دیلانتین): بدن، این دارو را برای خلاص شدن از آن، رها می کند. فولیک اسید، سرعت تجزیه آن را افزایش می دهد. بنابراین مصرف این دو با هم، تاثیر فنیتوئین را جهت جلوگیری از تشنج کاهش می دهد و احتمال تشنج را افزایش می دهد.
  • پریمیدون (میسولین): فولیک اسید باعث تشنج در برخی افراد می شود. مصرف این دارو به همراه فولیک اسید، تاثیر آن را جهت جلوگیری از تشنج کاهش می دهد.
  • پیریمتامین (دارپریم): این دارو برای درمان عفونت های انگلی استفاده می شود. فولیک اسید باعث کاهش تاثیر این دارو می شود.

مقدار مصرف مجاز

بزرگسالان

مصرف خوراکی:

  • مصرف عمومی: مقدار مصرف توصیه شده (RDA)، برای فولات به عنوان معادلات تغذیه ای فولات فراهم شده است (DFE)، زیرا فولیک اسید موجود در مکمل ها در بدن، بهتر از فولات موجود در غذا جذب می شود. 1 میکروگرم DFE مشابه 1 میکروگرم فولات موجود در غذا است. 1 میکروگرم DFE، مشابه 0.6 میکروگرم مکمل فولیک اسید است. RDA برای بزرگسالان 400 میکروگرم DFE برای مردان و زنان، 600 میکروگرم DFE برای زنان باردار و 500 میکروگرم DFE برای زنان شیرده می باشد.
  • کمبود فولیک اسید: مقدار مناسب، 250 میکروگرم تا 1 میلی گرم در روز می باشد.
  • نقص مادرزادی لوله عصبی: زنان قادر به بارداری، 400 میکروگرم و برای زنانی که باردار هستند، توصیه شده است 600 میکروگرم فولیک اسید را روزانه از طریق غذاهای غنی شده و مکمل ها مصرف کنند. زنانی که سابقه بارداری قبلی با نقص لوله عصبی دارند، معمولا روزانه 4 میلی گرم را یک ماه پیش از بارداری مصرف کرده و تا سه ماه پس از آن ادامه داده اند.
  • کاهش خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ: روزانه 400 میکروگرم.
  • درمان هایپر هوموسیستئین: روزانه 200 میکروگرم تا 15 میلی گرم مصرف شده است، اگرچه به نظر می رسد مقدار 800 میکروگرم تا 1 میلی گرم بیشترین تاثیر را داشته باشد. در افرادی که مبتلا به نارسایی کلیه هستند، درمان بالا بودن سطح بالای هوموسیستئین بسیار مشکل است و مقادیر 800 میکروگرم تا 40 میلی گرم در روز، استفاده شده است. مقادیر دیگر مانند 2 تا 2.5 میلی گرم، سه بار در هفته نیز مصرف شده است. دوزهای بالا تر از 15 میلی گرم در روز مؤثرتر از دوزهای پایین تر نیست.
  • بهبود پاسخ دهی به داروهای درمان افسردگی: 200 تا 500 میکروگرم بصورت روزانه مصرف شده است.
  • ویتیلیگو (برص): بطور معمول، 5 میلی گرم دوبار در روز مصرف شده است.
  • کاهش مسمومیت ناشی از داروی متوترکسات: 1 میلی گرم در روز ممکن است کافی باشد، اما تا 5 میلی گرم در روز نیز استفاده شده است.
  • دژنراسیون ماکولار ناشی از کهولت سن: 2.5 میلی گرم فولیک اسید، 1 میلی گرم ویتامین B12 و 50 میلی گرم ویتامین B6، روزانه مصرف شده است.
  • زوال بیش از حد نرمال سنی، در حافظه و مهارت های فکری در سالمندان: روزانه 400 میکروگرم فولیک اسید در روز، یا 800 میکروگرم فولیک اسید به همراه 20 میلی گرم ویتامین ویتامین B6 و 500 میکروگرم ویتامین B12 در روز به مدت دو سال استفاده شده است. مقادیر حدود 15 میلی گرم نیز استفاده شده است اما برای مدت 60 روز.
  • جلوگیری از سکته: 500 میکروگرم تا 40 میلی گرم فولیک اسید در روز استفاده شده است. بهترین نتیجه در دوزهای 800 میکروگرم یا پایین تر اتفاق می افتد.

مصرف موضعی:

  • بیماری لثه در زنان باردار: دهان شویه حاوی فولیک اسیئ دوبار در روز به مدت یک دقیقه استقاده شده است.

تزریق:

  • هوموسیستئین در افراد مبتلا به نارسایی کلیه: 10 میلی گرم پس از همودیالیز، سه بار در هفته بصورت وریدی تزریق شده است.

کودکان

مصرف خوراکی:

  • مصرف عمومی: مقدار مصرف کافی در روز (AI)، برای نوزادان 0 تا 6 ماه، 65 میکروگرم DFE و 80 میکروگرم DFE برای نوزادان 7 تا 12 ماه می باشد. میزان مصرف توصیه شده در تغذیه (RDA) برای فولات در کودکان سنین 1 تا 3 سال 150 میکروگرم، 200 میکروگرم DFE برای کودکان 4 تا 8 سال، 300 میکروگرم DFE برای کودکان 9 تا 13 سال، و 400 میکروگرم DFE برای نوجوانان 14 تا 18 سال. برای دختران نیز 600 میکروگرم DFE و برای دختران شیرده، 500 میکروگرم DFE می باشد.
  • بزرگ شدن لثه ناشی از داروی پنیتوئین (6 تا 15 سال): فولیک اسید بصورت روزانه 500 میکروگرم استفاده شده است.
با قوانین سین سا موافقم.
ثبت