آبسه دندان Tooth Abscess

نگاه کلی

آبسه دندان کیسه های کوچک چرکی ناشی از عفونت باکتریائی می باشند. آبسه می تواند در قسمت های مختلف دندان به دلایل مختلفی ایجاد شود. آبسه های پری آپیکال، در نوک ریشه به وجود می آیند ولی آبسه های پریودنتال در لثه های اطراف ریشه به وجود می آیند. این مقاله در مورد آبسه های پری آبیکال توضیحاتی را ارائه خواهد داد.


آبسه های پری آبیکال معمولاَ در نتیجه پوسیدگی های درمان نشده دندانی، جراحت و یا درمان های پیشین بر روی دندان اتفاق می افتد.
دندانپزشکان، آبسه را با سوراخ کردن و خالی کردن چرک آن درمان می کنند، ممکن است به وسیله ی عصب کشی دندان حفظ شود، اما در برخی موارد باید دندان کشیده شود چون اگر آبسه ی دندان باقی بماند مشکلات جدی تری ایجاد کرده و حتی می تواند کشنده باشد.

علائم

علائم آبسه ی دندانی عبارتند از:
• درد شدید، مداوم و ضربان دار دندان که می تواند به استخوان فک، گردن و گوش نیز برسد.
• حساسیت به دما (سرد و گرم)
• حساسیت به فشار ناشی از جویدن و گاز گرفتن
• تب


• تورم صورت و گونه
• غدد لنفاوی حساس و ملتهب زیر فک و داخل گردن
• بو و مزه ی بد ناگهانی، مایع نمکی در داخل دهان و از بین رفتن درد، به علت پاره شدن آبسه
• بلع و تنفس دشوار

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد

در صورت مشاهده هر گونه از این علائم آبسه باید به دندانپزشک مراجعه نمود.
در صورت بروز تب و تورم صورت، تنفس یا بلع دشوار و در دسترس نبودن دندانپزشک، باید به مرکز فوریت های پزشکی مراجعه نمود. این علائم می تواند نشانگر آن باشند که عفونت در حال گسترش عمیق تر به فک، بافت های اطراف آن و یا حتی قسمت های دیگر بدن می باشد.

علل بیماری

این نوع آبسه زمانی ایجاد می شود که باکتری ها وارد پالپ (مغز) دندانی که شامل رگ های خونی، اعصاب و بافت همبند می شوند. حمله باکتری ها به داخل حفره یا شکاف دندانی و درنهایت ریشه، باعث التهاب و تورم نوک ریشه می شود.

عوامل خطرساز (ریسک فاکتورها)

عوامل زیر می تواند احتمال ایجاد آبسه ی دندانی را افزایش دهد:
• بهداشت ضعیف دندان. عدم مراقبت صحیح از دندان ها ولثه ها - به عنوان مثال اگر در طول روز حداقل ۲ بار مسواک زده نشود، احتمال پوسیدگی دندان، بیماری های لثه، آبسه ی دندانی و مشکلات دیگر دهان و دندان افزایش می یابد.
• رژیم غذایی سرشار از قند. خوردن و نوشیدن مواد غذایی که قند بالایی دارند، مانند شیرینی و نوشابه، می تواند باعث حفره در دندان و در نهایت آبسه شود.
• دهان خشک. خشکی دهان احتمال پوسیدگی دندان ها را افزایش می دهد. معمولاً خشکی دهان به علت مصرف دارو ها و یا بیماری های دیگر ایجاد می شود.

عوارض بیماری

آبسه ی دندانی بدون درمان از بین نمی رود. اگر آبسه بترکد، درد کم می شود، اما همچنان به درمان نیاز دارد. اگر آبسه تخلیه نشود، عفونت ممکن است به فک، سر و گردن نیز برسد و حتی باعث سپسیس (عفونت خطرناک و کشنده ای که در سراسر بدن منتشر می شود) شود.
ضعف سیستم ایمنی و عدم درمان آبسه ی دندان، می تواند عفونت را به تمامی قسمت های بدن منتقل کند.

پیشگیری از بروز بیماری

جلوگیری از پوسیدگی دندان ها، ضروری تر از جلوگیری از آبسه ی دندانی است، با انجام موارد زیر می توان از پوسیدگی دندان جلوگیری کرد:
• از آب فلوراید دار شده (فلوراید) استفاده کنید.
•  حداقل ۲ بار در طول روز با خمیردندان حاوی فلوراید مسواک بزنید.
• روزانه به کمک نخ دندان بین دندان های خود را تمیز کنید.
• مسواک خود را هر ۳ تا ۴ ماه تعویض کنید.


• غذای سالم بخورید، و مصرف قند را بین وعده های غذایی به حداقل برسانید.
• برای چک کردن سلامت دندان ها و پاکسازی تخصصی آن ها مرتباً به دندانپزشک مراجعه کنید.
• دهان خود را با مواد ضد عفونی کننده و فلوراید شستشو دهید تا لایه ای محافظ در برابر پوسیدگی دندان ها، ایجاد شود.

تشخیص

برای بررسی دندان و بافت های اطراف آن، دندانپزشک اقدامات زیر را انجام می دهد:
• ضربه زدن به دندان ها. دندانی که آبسه به ریشه ی آن رسیده باشد، معمولا به فشار و لمس حساس است.
• توصیه به انجام رادیوگرافی. این آزمایش می تواند آبسه ی دندانی را مشخص می کند. پزشک انجام این تست ها را برای تشخیص گسترش عفونت و بروز آبسه در نواحی دیگر، توصیه می کند.
• تجویز انجام سی تی اسکن. اگر عفونت به مناطق دیگر مانند گردن سرایت کرده باشد، با انجام سی تی اسکن مشخص می شود.

درمان

هدف اصلی درمان، از بین بردن عفونت می باشد. به همین منظور، دندانپزشک اقدامات زیر را انجام می دهد:
• باز کردن و تخلیه ی آبسه. دندانپزشک شکاف کوچکی را روی آبسه ایجاد کرده و چرک آن را خارج می کند و بعد آن را با محلول آب و نمک (سالین) شستشو می دهد. معمولاً از لوله ی تخلیه کوچکی برای باز نگه داشتن و خارج کردن چرک استفاده می‌شود.


• عصب کشی کردن. این روش می تواند عفونت را از بین برده و در نهایت دندان را حفظ کند. به همین منظور، دندانپزشک شکافی ایجاد کرده تا بافت مرکزی آسیب دیده (پالپ) و آبسه را خارج کند، پس از آن دندان و حفره عصبی را پر می کند. اگر دندان های عقبی درگیر باشد، روکشی برای سر دندان تعبیه می شود تا از آن محافظت کند. در صورت مراقبت مناسب از این دندان ها، این دندان حفظ خواهد شد.
• کشیدن دندان آسیب دیده. اگر دندانی که تحت تاثیر آبسه قرار دارد، را نتوان حفظ کرد، دندانپزشک دندان را کشیده و آبسه زیر آن را تخلیه می کند.
• تجویز آنتی بیوتیک. اگر عفونت فقط در ناحیه آبسه باشد، به آنتی بیوتیک نیازی نمی باشد، اما اگر عفونت گسترش یافته، دندانپزشک برای جلوگیری از انتشار بیشتر آن، آنتی بیوتیک تجویز می کند؛ در صورت ابتلا به بیماری های ضعف سیستم ایمنی، پزشک پیش از گسترش عفونت نیز آنتی بیوتیک تجویز می کند. 

سبک زندگی و درمان خانگی

در طول دوره بهبودی، دندانپزشک اقدامات زیر را بهتر توصیه می کند:
• شستشوی دهان با آب نمک گرم
• استفاده از دارو های مسکن مانند استامینوفن و ایبوبروفن و موارد دیگر

آمادگی برای ملاقات با پزشک

برای درمان این عارضه، باید به دندانپزشک مراجعه کرد.

آن چه می توانید انجام دهید

تهیه لیستی از موارد زیر می تواند به شما در هنگام ملاقات با دندانپزشک کمک کند:

• علائم خود را یادداشت کنید، حتی اگر به نظر می رسد علائم به بیماری مرتبط نمی باشند.
• لیستی از تمام داروها، ویتامین ها و مکمل هایی که مصرف می کنید، تهیه کنید.
• سوالاتی که می خواهید از دندانپزشک بپرسید را یادداشت نمایید.

سوالاتی که بهتر است از پزشک خود بپرسید عبارتند از:
• چه عواملی باعث بروز این بیماری می شود؟
• چه تست و آزمایشی باید انجام دهم؟
• بهترین درمان چیست؟
• چه درمان جایگزین پیشنهاد می کنید؟
• چه کارهایی نباید انجام دهم؟
• آیا نیازی به مراجعه به پزشک متخصص وجود دارد؟
• آیا دارو های جایگزینی وجود دارد؟
چه مجله ها و بروشورهایی در دسترس هستند؟ چه سایت هایی را برای کسب اطلاعات بیشتر پیشنهاد می دهید؟

علاوه بر این سوالات، در پرسیدن هر سوال دیگری که برایتان پیش آمده است تردید نکنید.

از پزشک چه انتظاری می رود

احتمالاً پزشک از شما سوالاتی خواهد پرسید، از جمله:
• چه زمانی این علائم را تجربه کرده اید؟
• آیا اخیراً آسیب دندانی یا درمان دندانی داشته اید؟
• علائم دائمی است یا گاه به گاه ؟
• چه مواردی علائم را بهبود می بخشد؟
• چه مواردی علائم را بدتر می کند؟
دندانپزشک ممکن است سوالات دیگری را در مورد علائم بپرسد پس آمادگی برای پاسخ به این سوالات می تواند به شما در صرفه جویی زمان کمک کند.