تب کودکان-بزرگسالان Fever

نگاه کلی

 

تب

 

تب افزایش موقتی دمای بدن هست که اغلب در نتیجه یک بیماری ایجاد می شود. تب، نشان دهنده وقوع اتفاقات غیر معمول در بدن می باشد.

در بزرگسالان تب ناخوشایند می باشد اما تا زمانی که دمای بدن به 39.4 درجه سانتیگراد یا بالاتر نرسد جایی برای نگرانی وجود ندارد. افزایش -هرچند اندک- دمای بدن نوزادان و کودکان نوپا می تواند نشان دهنده یک بیماری یا عفونت جدی در بدن باشد.
معمولاً تب پس از چند روز قطع می شود. با وجود آن که داروهای تب بر، تب را پایین می آورند اما گاهی بهتر است درمان خاصی انجام نشود تا به خودی خود بهبود پیدا کند. به نظر می رسد که تب در مبارزه با عفونت ها، نقش بسیار مهمی را برای کمک به بدن ایفا می کند.

علائم

تب 2

 

زمانی که دمای بدن شما از حد طبیعی خود بیشتر شود، یعنی فرد دچار تب شده است. توجه داشته باشید که اگر دمای بدن کمی بالاتر یا پایین تر از دمای طبیعی (۳۷ درجه سانتیگراد) باشد مشکلی وجود ندارد و طبیعی است.

بسته به عامل به وجود آورنده تب، علائم آن می تواند به اشکال زیر بروز کند:

• تعریق
• تب و لرز
• سردرد
• درد های عضلانی
• کاهش اشتها
• زود رنجی
• کم آب شدن بدن
• ضعف عمومی بدن
کودکان بین ۶ ماه تا ۵ سال ممکن است دچار تشنج ناشی از تب شوند. در حدود یک سوم از کودکانی که دچار تشنج ناشی از تب می شوند، دوباره یک حمله تشنجی را تجربه خواهند کرد، که معمولاً در فاصله کمتر از 12 ماه پس از تشنج اول ایجاد می شود.

اندازه گیری دمای بدن

برای اندازه گیری دمای بدن، می توان از انواع مختلفی از دماسنج ها (دماسنج های دهانی، مقعدی، گوش (از طریق اندازه گیری اشعه متسع شده از پرده صماخ گوش) و پیشانی (از طریق شریان تمپورال/سرخرگ گیجگاهی)) استفاده کرد.
عموماً دماسنج های دهانی و مقعدی دمای بدن را دقیق تر اندازه می گیرند. اگرچه استفاده از دماسنج های گوشی یا پیشانی آسان تر و راحت تر است اما دقت اندازه گیری این دماسنج ها کمتر است.
پزشکان توصیه می کنند که اندازه گیری دمای بدن نوزادان با استفاده از دماسنج مقعدی انجام شود. 
هنگام گزارش درجه حرارت بدن به پزشک، چگونگی اندازه گیری دمای بدن و نوع دماسنج را نیز به او توضیح دهید.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد

تب به خودی خود دلیلی برای نگرانی و مراجعه به پزشک نیست، با این وجود در شرایط ذیل، باید به پزشک مراجعه کنید.

نوزادان

تب بدون علت در نوزادان و کودکان نگران کننده تر از تب بی دلیل در بزرگسالان می باشد. اگر کودک دچار علائم زیر بود با پزشک تماس بگیرید:
• سن کمتر از ۳ ماه، و دمای مقعدی ۳۸ درجه سانتیگراد یا بالاتر.
• بین ۳ تا ۶ ماهه، با دمای مقعدی ۳۸/۹ سانتی گراد، کودک به طور غیرعادی تحریک پذیر، زودرنج و بی حال بوده و حال ناخوشایندی دارد و حتی ممکن است دمای بدن به بالاتر از ۳۸/۹ برسد.
• بین ۶ تا ۲۴ ماهه، دمای مقعدی بالاتر از ۳۸/۹ درجه سانتیگراد بوده و تب بیش از یک روز طول کشیده ولی علامت دیگری دیده نمی شود. اگر کودک، علائم و نشانه های دیگری مثل سرماخوردگی، سرفه یا اسهال داشت باید فوراً به پزشک مراجعه کرد.

خردسالان

اگر کودک دچار تب شد اما واکنش مناسبی به محرک های اطراف نشان می دهد - تماس چشمی برقرار می کند و به حالات چهره و صدا واکنش نشان می دهد- همچنان می تواند مایعات بنوشد و بازی کند جای نگرانی چندانی نیست.
در صورت مشاهده موارد زیر با پزشک تماس بگیرید:
• بی حالی و کسالت، استفراغ مکرر، سردرد یا دل درد شدید، و هرگونه علائم دیگری که باعث ناراحتی یا درد قابل توجهی شود.
• دچار شدن به تب پس از ماندن در ماشینی با فصای داخلی گرم. در این صورت فوراً به پزشک یا مراکز درمانی مراجعه کنید.
• طول کشیدن تب برای بیش از سه روز.
• بی حالی و بی حوصلگی کودک و برقراری ارتباط ضعیف چشمی.
در موارد خاص، مانند زمانی که کودک دچار اختلال ایمنی و یا از قبل درگیر یک بیماری خاص بوده است، باید با پزشک تماس گرفت.

بزرگسالانتب

اگر دمای بدن ۳۹/۴ درجه سانتیگراد یا بالاتر بود و یا هر کدام از علائم و‌ نشانه های زیر همراه با تب بروز کرد، حتماً باید به پزشک مراجعه کرد:
• سردرد شدید
• عارضه های غیر عادی بر روی پوست خصوصا اگر به سرعت وخیم شوند
• حساسیت غیرطبیعی به روشنایی
• گرفتگی و درد شدید در ناحیه گردن، به خصوص هنگام خم کردن سر به جلو
• آشفتگی ذهنی
• استفراغ های مداوم
• تنفس دشوار یا درد در ناحیه قفسه سینه
• درد در ناحیه شکمی یا درد در هنگام ادرار کردن
• تشنج

علل بیماری

تب زمانی اتفاق می افتد که ناحیه ای به نام هیپوتالاموس در مغز (که به عنوان ترموستات بدن نیز شناخته میشود) نقطه تنظیم دمای بدن را بالا برده و به شکل صعودی تغییر دهد. معمولاً زمانی که این اتفاق می افتد فرد احساس سرما کرده و خود را با لباس های بیشتر یا پتو می پوشاند و یا از شدت سرما، بدن برای گرم شدن شروع به لرزیدن کند؛ در نهایت دمای بدن افزایش یافته و تب آغاز می شود.
دمای نرمال بدن در طول روز تغییر می کند -مثلا در صبح پایین تر ودر ساعات انتهایی بعد از ظهر و عصر بالاتر است-. اگرچه دمای ۳۷ درجه به عنوان دمای طبیعی بدن در نظر گرفته می شود، اما همچنان در تغییر دمای بدن به میزان ۱درجه کمتر یا بیشتر (از ۳۶/۱ تا ۳۷/۲ درجه سانتیگراد) دمای بدن طبیعی می باشد.
• تب یا افزایش دمای بدن ممکن است در نتیجه عوامل زیر رخ دهد:
• ویروس
• عفونت باکتریایی
• گرمازدگی
• عوارض التهابی مانند روماتیسم مفصلی- التهاب پوشش مفاصل (غشا سینوویال) -
• تومورهای بدخیم
• استفاده از شماری از داروها مانند آنتی بیوتیک ها یا داروهایی که برای فشار خون و تشنج مصرف می شوند
• برخی از واکسیناسیون ها مانند دیفتری، کزاز و سیاه سرفه یا واکسن پنوموکوک.
گاهی اوقات علت تب را نمی توان تشخیص داد. اگر بیشتر از ۳ هفته است که درگیر تب هستید و هنوز پزشک نتوانسته است منشأ آن را پس از ارزیابی های دقیق تشخیص دهد، ممکن است علت آن تب با منشأ ناشناخته تشخیص داده شود.

عوارض بیماری

ممکن است کودکان بین ۶ ماه تا ۵ سال تشنج ناشی از تب را تجربه کنند، معمولاً این تشنج به صورت از دست دادن هوشیاری و لرزش اندام های حرکتی دو طرف بدن می شود. اگرچه این مسئله برای والدین بسیار نگران کننده است اما در اکثر موارد این تشنج ها آثار یا عوارض ماندگاری ندارند.
در هنگام تشنج:
• کودک را به پهلو یا شکم روی سطح صافی مانند زمین بخوابانید
• هر شی تیزی که دراطراف کودک هست را از دسترس خارج کنید
• لباس های تنگ را در بیاورید
• حائل کودک باشید تا آسیبی نبیند
• چیزی داخل دهان کودک قرار ندهید و سعی نکنید تا لرزش ها را متوقف کنید.
بیشتر تشنج ها به صورت خود به خودی متوقف می شوند. پس از تشنج، کودک را هر چه سریع تر نزد پزشک ببرید تا علت تب را تشخیص دهد.
اگر تشنج بیشتر از ۵ دقیقه به طول انجامید با مرکز فوریت های پزشکی تماس بگیرید.

پیشگیری از بروز بیماری

با قرار گرفتن کمتر در معرض بیماری های عفونی می توان از تب جلوگیری کرد. در اینجا چند نکته که می توانند کمک کننده باشد آورده شده ذکر شده است:
• دستانتان را مرتباً بشویید و این موضوع را به کودکتان نیز آموزش دهید. به خصوص قبل از خوردن غذا، پس از استفاده از توالت، پس از گذران وقت در اماکن پرتردد و شلوغ و یا اطراف یک شخص بیمار، پس از تماس با حیوانات یا در حین سفر با وسایل حمل و نقل عمومی.
• به کودکانتان نشان دهید که چگونه به خوبی و کاملاً دستانشان را بشویند: هر دو طرف پشت و کف هر دو دست باید به طور کامل به صابون آغشته و سپس زیر آب جاری بطور کامل شستشو داده شوند.
برای زمان هایی که به آب و صابون دسترسی ندارید با خودتان ضدعفونی کننده دست به همراه داشته باشید
• از لمس کردن بینی، دهان و چشم هایتان خودداری کنید، چرا که این ها همگی راه های ورود باکتری ها و ویروس ها به داخل بدن و ایجاد عفونت می باشند.
• دهان و بینی خود را هنگام سرفه و عطسه بپوشانید: و به فرزندانتان نیز این نکات را آموزش دهید. تا جایی که امکان دارد هنگام سرفه یا عطسه کردن از بقیه دور شوید تا از انتقال میکروب ها جلوگیری شود.
• از فنجان، بطری های آب و ظروف غذاخوری مشترکی با فرزندان خود استفاده نکنید.

تشخیص

تب

برای ارزیابی تب، پزشک معمولاً:

• سوالاتی درباره علائم و سابقه پزشکی می پرسد
• معاینه فیزیکی انجام می دهد
• همچنین پزشک ممکن است بر اساس معاینه فیزیکی و سوابق پزشکی، انجام آزمایش هایی مثل آزمایش خون، یا رادیوگرافی از قفسه سینه را تجویز کند.
از آن جا که تب می تواند نشان دهنده بیماری های جدی در نوزادان مخصوصا ًدر ۲۸ روز ابتدایی زندگی باشد، ممکن است که برای انجام آزمایش های لازم و درمان، نوزاد را در بیمارستان بستری کنند.

درمان

در تب های خفیف، پزشک درمانی را برای پایین آوردن دمای بدن تجویز نمی کند. حتی این تب های خفیف می توانند در کاهش تعداد میکروب های بیماری زا مؤثر باشند.
داروهای بدون نیاز به نسخه
معمولاً پزشک در موارد ابتلا به تب های بالا و یا تب های خفیفی که اذیت کننده هستند، داروهای بدون نیاز به نسخه مانند استامینوفن یا ایبوبروفن را تجویز می کند.
این داروها را مطابق با دستورالعملی که در بسته دارو موجود است یا طبق نسخه پزشک استفاده کنید. از زیاده روی در مصرف داروها پرهیز کنید. دز بالا یا استفاده طولانی مدت از استامینوفن یا ایبوپروفن می تواند به کبد یا کلیه صدمات جدی وارد کند. مصرف یکباره و بیش از حد این داروها کشنده می باشد. اگر تب فرزندتان پس از مصرف دارو همچنان بالا باقی مانده بود، مقدار دارو را افزایش ندهید بلکه به پزشک مراجعه کنید.
همچنین آسپیرین برای کودکان مناسب نیست، زیرا می تواند باعث یک اختلال نادر اما بسیار کشنده به نام سندرم ری شود.

داروها
بسته به عامل تب ممکن است پزشک آنتی بیوتیک تجویز کند، مخصوصاً اگر به وجود یک عفونت باکتریایی در بدن- مثل ذات الریه و گلودرد میکروبی (استرپتوکوکی)- شک داشته باشد.
آنتی بیوتیک ها عفونت های ویروسی را درمان نمی کنند. اما داروهای ضد ویروس اندکی وجود دارد که در درمان برخی از عفونت های ویروسی استفاده می شوند. اگرچه بهترین درمان برای بیشتر بیماری های خفیف ویروسی، استراحت و نوشیدن مقدار زیادی مایعات می باشد.
درمان نوزادان
در نوزادان -مخصوصا ًدر ۲۸ روز ابتدایی زندگی-، ممکن است لازم باشد که برای انجام آزمایش ها و درمان نوزاد در بیمارستان بستری شود. در این گروه، تب می تواند نشان دهنده یک عفونت جدی در بدن باشد که به تزریقات داخل وریدی و مراقبت شبانه روزی نیاز دارد.

سبک زندگی و درمان های خانگی

هنگام تب، با انجام اقدامات زیر می توانید به تسهیل روند بیماری و تسریع بهبودی آن کمک کنید:
مایعات زیادی بنوشید. تب باعث از بین رفتن مایعات و در نتیجه کم آبی بدن می شود، پس آب و آبمیوه بنوشید و غذاهای آبکی بخورید. در کودکان زیر یک سال، از محلول مایع درمانی خوراکی مانند پدیالیت استفاده کنید. این محلول ها به صورت ترکیب متناسب آب و املاح می باشد که به بازیابی مایعات و الکترولیت های از دست رفته بدن کمک می کنند. پدیالیت به شکل بستنی های یخی (آیس پاپ) نیز موجود می باشد.
استراحت. لازمة بهبودی استراحت می باشد، زیرا فعالیت می تواند دمای بدن را افزایش دهد.
خود را خنک نگه دارید. لباس سبک و راحت بپوشید، دمای اتاق را پایین نگه داشته و هنگام خواب از ملافه یا یک پتوی سبک استفاده کنید.

آمادگی برای ملاقات با پزشک

ملاقات شما ممکن است با پزشک خانوادگیتان،پزشک عمومی یا یک متخصص اطفال صورت بگیرد در اینجا اطلاعاتی وجود دارد که کمک میکند تا برای ملاقات با پزشک حاضر شوید و همچنین بدانید که باید چه توقعاتی از او داشته باشید

آنچه می توانید انجام دهید

از هر گونه موانع و محدودیت های قبل ملاقات آگاه باشید هنگام گذاشتن قرار ملاقات سوال کنید که آیا نیاز هست که قبل از قرار کاری را انجام دهید یا خیر
اطلاعاتی را درمورد تب تان یادداشت کنید مثلا اینکه چه زمانی شروع شد،از چه طریقی تب را اندازه گیری کردید؟(مثلا از روش دهانی یا مقعدی) و هرگونه علائم و نشانه های مفید دیگر.همچنین بنویسید که آیا خودتان یا فرزندتان اخیرا در اطراف یک شخص بیمار حضور داشته اید یا خیر.
اطلاعات شخصی و کلیدیتان را یادداشت کنید مثلا اینکه اخیرا دراطراف یک شخص بیمار قرار گرفته اید یا خیر و یا اینکه در مدت اخیر به خارج‌از کشور سفری داشته اید. 
یک لیست از تمام داروها،ویتامین ها و مکمل هایی که خودتان یا فرزندتان مصرف میکنید را بنویسید.

سوالاتی که میخواهید از پزشکتان بپرسید را یادداشت کنید. سوالات اساسی و مهمی که هنگام داشتن تب بهتر است از پزشک پرسیده شود شامل موارد زیر است:
علت به وجود آمدن تب چه بوده است؟
آیا چیز دیگری میتواند باعث بوجود آمدن آن شده باشد؟
دادن چه نوع آزمایشاتی ضروری است؟
چه نوع درمانی را توصیه می کنید؟ آیا درمان ثانویه ای نیز وجود دارد؟
آیا مصرف دارو برای پایین آوردن تب ضروری است؟اثرات جانبی این نوع داروها چه هستند؟
آیا محدودیت هایی وجود دارد که باید از آنها پیروی بکنم؟
آیا جایگزینی برای دارو وجود دارد تا انرا تجویز کنید؟
آیا بروشوری موجود هست تا من همراه با خود ببرم؟یا سایتی هست تا برای مطالعه بیشتر آنرا توصیه کنید؟
همچنین اگر در حین ملاقات سوالی برایتان پیش آمد درنگ نکنید و سریعا آنرا بپرسید

از پزشک چه انتظاری می رود

آماده باشید تا به سوالاتی که پزشک ممکن است بپرسد،پاسخ دهید این سوال ها عبارتند از:
چه زمانی برای اولین بار علائم و نشانه ها رخ دادند؟
از چه طریقی دمای بدن فرزندتان رااندازه می گیرید؟
دمای محیط زندگی شما یا فرزندتان چند درجه است؟
آیا تا به حال خودتان یا فرزندتان دارویی برای پایین آوردن تب مصرف کرده اید؟
سایر نشانه های دیگری که فرزندتان تجربه کرده است چه چیزهایی بوده است؟شدت انها چه مقدار بوده؟
آیا شما یا فرزندتان درگیر مشکلات سلامتی مزمن دیگری نیز هستید؟
شما یا فرزندتان معمولا چه داروهایی را مصرف می کنید؟
آیا در مدت اخیرخودتان یا فرزندتان در اطراف یک شخص بیمار حضور داشته اید؟
ایا اخیرا شما یا فرزندتان عمل جراحی انجام داده اید؟
آیا در مدت اخیر خودتان یا فرزندتان سفر خارج از کشور داشته اید؟
به نظر شما چه عواملی نشانه هایتان را بهبود میبخشند؟
به نظر شما چه عواملی نشانه هایتان را بدتر میکنند؟