درد پیش از موعد زایمان Preterm labor

نگاه کلی

درد پیش از موعد زایمان زمانی اتفاق می افتد که انقباضات منظم منجر به باز شدن دهانه رحم بعد از هفته 20 و قبل از هفته 37 بارداری شود.

درد پیش از موعد زایمان باعث تولد زودهنگام کودک می شود. هرچه زایمان زودرس زودتر اتفاق بیفتد، خطرات بیشتری سلامت کودک را تهدید می کند. بسیاری از نوزادان نارس به مراقبت ویژه در بخش مراقبت های ویژه نوزادان نیاز دارند. نوزادان نارس همچنین می توانند از نظر ذهنی و جسمی، به مدت طولانی معلولیت داشته باشند.

علت خاص درد پیش از موعد زایمان اغلب مشخص نیست. برخی از عوامل خطرساز ممکن است احتمال زایمان زودرس را افزایش دهد، اما درد پیش از موعد زایمان نیز می تواند در زنان باردار بدون هیچ عامل خطرساز شناخته شده ای رخ دهد.

علائم

علائم و نشانه های درد پیش از موعد زایمان شامل موارد زیر است:

احساس منظم یا مکرر سفت شدن شکم (انقباضات)

کمر درد با پایداری کم و کسل کننده

احساس فشار در لگن یا پایین شکم

گرفتگی خفیف عضلات شکم

لکه بینی واژن یا خونریزی کم

پارگی زودرس غشاها در اثر تراوش یا جریان قطره قطره مایع پس از پارگی غشای اطراف کودک

تغییر در نوع ترشحات واژن ( آبکی، مخاطی یا خونی)

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد

اگر این علائم یا نشانه ها را تجربه کردید یا نگران احساسات به وجود آمده هستید، فوراً با ارائه دهنده خدمات بهداشتی خود تماس بگیرید. با گمان اینکه درد کاذب می باشد، از مراجعه به پزشک سر باز نزنید، اگر چنین اتفاقی افتاده باشد پزشک آن را به شما اطلاع خواهد داد.

عوامل خطرساز (ریسک فاکتورها)

درد پیش از موعد زایمان می تواند بر هر حاملگی تأثیر بگذارد. عوامل زیادی با افزایش خطر زایمان زودرس همراه بوده اند، از جمله:

زایمان زودرس قبلی یا زایمان نوزاد نارس، به ویژه در بارداری اخیر یا بیش از یک بارداری قبلی

بارداری دوقلو، سه قلو یا چند قلو دیگر

دهانه تنگ رحم

مشکلات مربوط به رحم یا جفت

سیگار کشیدن یا استفاده از داروهای غیرقانونی

عفونت های خاص ، به ویژه مایع آمنیوتیک و دستگاه تناسلی تحتانی

برخی از بیماری های مزمن، مانند فشار خون بالا، دیابت، بیماری خود ایمنی و افسردگی

حوادث استرس زای زندگی مانند مرگ یکی از عزیزان

مقدار زیاد مایع آمنیوتیک (پلی هیدرامنیوس)

خونریزی واژن در دوران بارداری

وجود نقص مادرزادی جنین

فاصله ای کمتر از 12 ماه یا بیشتر از 59 ماه بین بارداری ها

سن مادر، چه جوان و چه میانسال

نژاد سیاه و قومیت غیر اسپانیایی

عوارض درد پیش از موعد زایمان

از عوارض زایمان زودرس می توان به زایمان نوزاد نارس اشاره کرد. این امر می تواند نگرانی های مربوط به سلامت کودک از جمله وزن کم هنگام تولد، مشکلات تنفسی، رشد نکردن اندام ها و مشکلات بینایی را ایجاد کند. کودکانی که نارس به دنیا می آیند بیشتر در معرض خطر فلج مغزی، اختلالات یادگیری و مشکلات رفتاری قرار دارند.

پیشگیری از درد پیش از موعد زایمان

ممکن است نتوانید از درد پیش از موعد زایمان جلوگیری کنید، اما کارهای زیادی برای پیشرفت یک بارداری سالم و کامل می توانید انجام دهید. به طور مثال:

به دنبال مراقبت منظم قبل از تولد باشید. ویزیت های قبل از تولد می تواند به ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی کمک کند تا سلامت شما و کودکتان را کنترل کند. علائم و نشانه های مربوط به خود را ذکر کنید. اگر سابقه یا علائمی از زایمان زودرس دارید، ممکن است لازم باشد در دوران بارداری بیشتر به پزشک خود مراجعه کنید.

رژیم غذایی سالم داشته باشید. نتایج بارداری سالم به طور کلی با تغذیه مناسب مرتبط است. علاوه بر این، برخی تحقیقات نشان می دهد که رژیم غذایی سرشار از اسیدهای چرب اشباع نشده (PUFA) با خطر کمتری برای تولد زودرس مرتبط است. PUFA در آجیل، دانه ها، ماهی و روغن دانه یافت می شود.

از مصرف مواد پرخطر خودداری کنید. اگر سیگار می کشید، آن را ترک کنید. در مورد برنامه ترک سیگار از ارائه دهنده خدمات بهداشتی خود سوال کنید. داروهای قاچاق نیز غیر مجاز هستند.

فاصله بارداری را در نظر بگیرید. برخی تحقیقات حاکی از وجود ارتباط بین بارداری هایی است که کمتر از شش ماه یا بیش از 59 ماه از یکدیگر فاصله دارند و افزایش خطر زایمان زودرس را به دنبال دارد. در مورد فاصله بارداری با ارائه دهنده خدمات بهداشتی صحبت کنید.

هنگام استفاده از فناوری کمک باروری (ART) محتاط باشید. اگر قصد دارید برای باردار شدن از ART استفاده کنید، در نظر بگیرید که چند جنین کاشته می شود. حاملگی های چندقلویی خطر بالاتری برای زایمان زودرس دارند.

بیماری های مزمن را کنترل کنید. برخی شرایط خاص مانند دیابت، فشار خون بالا و چاقی خطر درد پیش از موعد زایمان را افزایش می دهد. با ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی خود همکاری کنید تا شرایط مزمن را تحت کنترل داشته باشید.

اگر ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی تشخیص دهد که در معرض افزایش خطر درد پیش از موعد زایمان هستید، ممکن است اقدامات اضافی برای کاهش خطر را تجویز کند.

تشخیص

فردی متخصص سابقه پزشکی و عوامل خطر زایمان زودرس، علائم و نشانه ها را ارزیابی می کند. اگر انقباضات منظم رحم را تجربه می کنید و دهانه رحم قبل از هفته 37 بارداری شروع به نرم، نازک و باز شدن (گشاد شدن) می کند، احتمالاً با زایمان زودرس مواجه خواهید شد.

آزمایش ها و روش های تشخیص زایمان زودرس شامل موارد زیر است:

معاینه لگن. ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی ممکن است سفتی و حساسیت رحم، اندازه و موقعیت کودک را ارزیابی کند.اگر کیسه آب پاره شده باشد، نگرانی بابت پوشانده شدن دهانه رحم توسط جفت وجود ندارد، همچنین ممکن است معاینه لگن را برای تشخیص باز شدن دهانه رحم انجام دهند. ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی همچنین ممکن است خونریزی رحم را بررسی کند.

سونوگرافی. سونوگرافی از طریق واژن برای اندازه گیری طول دهانه رحم ممکن است استفاده شود. همچنین ممکن است سونوگرافی برای بررسی مشکلات نوزاد یا جفت، تأیید موقعیت کودک، ارزیابی میزان مایع آمنیوتیک و تخمین وزن کودک انجام شود.

بررسی وضعیت رحم. گاهی پزشک یا پرستار مدت و فاصله انقباضات رحمی را ارزیابی می کنند.

تست های آزمایشگاهی. ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی ممکن است ترشحات واژن را با یک سواب بررسی کند تا وجود برخی از عفونت ها و فیبرونکتین جنین (ماده ای که مانند یک چسب بین کیسه جنین و پوشش رحم عمل می کند و در حین زایمان ترشح می شود) را بررسی کند. این نتایج در ترکیب با سایر عوامل خطرساز بررسی خواهد شد. همچنین نمونه ادرار تهیه خواهید کرد که از نظر وجود باکتری های خاص مورد آزمایش قرار می گیرد.

درمان

داروها

حین زایمان، هیچ دارو یا روش جراحی برای متوقف کردن درد های گذرای زایمان وجود ندارد. با این حال، پزشک ممکن است داروهای زیر را تجویز کند:

کورتیکواستروئیدها. کورتیکواستروئیدها می توانند به رشد بلوغ ریه کودک کمک کنند. اگر بین 23 تا 34 هفته از بارداری هستید و تصور می شود در یک تا هفت روز آینده احتمال زایمان بیشتر است، کورتیکواستروئیدها را به شما تجویز می کنند. اگر بین 34 هفته تا 37 هفته در معرض خطر زایمان باشید، ممکن است پزشک استروئیدها را نیز تجویز کند.

اگر کمتر از 34 هفته باردار باشید، در معرض خطر زایمان در طی هفت روز باشید، ممکن است و قبلاً بیش از 14 روز دوره کورتیکواستروئید داشته اید، ممکن است یک دوره تکرار کورتیکواستروئید تجویز شود.

سولفات منیزیم. ممکن است پزشک در مواردی که فرد در معرض خطر زایمان بین هفته های 24 و 32 بارداری باشد، سولفات منیزیم تجویز کند. برخی تحقیقات نشان داده است که این ماده خطر ابتلا به نوع خاصی از آسیب به مغز (فلج مغزی) را برای نوزادانی که قبل از 32 هفته حاملگی متولد می شوند، کاهش می دهد.

توکولیتیک. بعضی اوقات پزشک دارویی به نام توکولیتیک تجویز کند تا موقتاً انقباضات را کاهش دهد. از توکولیتیک به مدت 48 ساعت برای به تأخیر انداختن زایمان زودرس استفاده شود تا کورتیکواستروئیدها حداکثر اثر را ایجاد کنند یا در صورت لزوم، شما را به بیمارستانی منتقل کنند که بتواند مراقبت های تخصصی از نوزاد نارس را فراهم کند.

توکولیتیک دلیل اصلی زایمان زودرس را برطرف نمی کند و به طور کلی بهبود بخشیدن نتایج نوزادان اثبات نشده است. اگر شرایط خاصی مانند فشار خون بالا ناشی از بارداری (پره اکلامپسی) دارید، ارائه دهنده خدمات بهداشتی توکلیتیک را تجویز نمی کند.

اگر در بیمارستان بستری نیستید، ممکن است لازم باشد ویزیت های هفتگی یا مکرر را با ارائه دهنده خدمات بهداشتی خود تنظیم کنید تا وی بتواند علائم و نشانه های زایمان زودرس را کنترل کند.

روش های جراحی

اگر به دلیل کوتاه بودن دهانه رحم در معرض خطر زایمان زودرس هستید، ممکن است پزشک روش جراحی به نام سرکلاژ دهانه رحم را تجویز کند. در طی این روش، دهانه رحم با بخیه های محکم بسته می شود. به طور معمول بخیه ها بعد از 36 هفته کامل بارداری برداشته می شوند. در صورت لزوم بخیه ها را زودتر می توان برداشت.

اگر کمتر از 24 هفته باردار باشید، سابقه زایمان زودرس داشته باشید و سونوگرافی نشان  دهد دهانه رحم باز می شود یا طول دهانه رحم شما کمتر از 25 میلی متر است، ممکن است سرکلاژ دهانه رحم تجویز شود.

پیشگیری

اگر سابقه زایمان زودرس دارید، ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی ممکن است عکس های هفتگی از شکلی از هورمون پروژسترون به نام کپروات هیدروکسی پروژسترون را تجویز کند، که از سه ماهه دوم بارداری شروع می شود و تا هفته 37 بارداری ادامه دارد.

علاوه بر این، ارائه دهنده خدمات بهداشتی ممکن است پروژسترون را که در واژن قرار داده شده است، به عنوان اقدام پیشگیرانه در برابر تولد زودرس ارائه دهد. اگر پیش از هفته 24 حاملگی دچار دهانه رحم کوتاه هستید، ممکن است ارائه دهنده خدمات بهداشتی نیز از پروژسترون تا هفته 37 بارداری استفاده کند.

تحقیقات اخیر نشان می دهد که پروژسترون واژن به اندازه سرکلاژ دهانه رحم در جلوگیری از درد پیش از موعد زایمان برای برخی از زنان در معرض خطر، موثر است. این دارو مزیت عدم نیاز به جراحی یا بیهوشی را دارد. پزشک ممکن است دارویی را به عنوان جایگزین سرکلاژ دهانه رحم تجویز کند.

اگر سابقه زایمان زودرس یا تولد نوزاد نارس را دارید، در معرض خطر زایمان زودرس دیگری قرار دارید. با ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی خود همکاری کنید تا عوامل خطرساز را مدیریت کرده و به علائم و نشانه های هشدار دهنده اولیه پاسخ دهید.

سبک زندگی و درمان های خانگی

انقباضات زودرس ممکن است انقباضات برکستون هیکس باشد، که معمول است و لزوماً به این معنی نیست که دهانه رحم شروع به باز شدن می کند. اگر انقباضاتی دارید که فکر می کنید از علائم زایمان زودرس است، راه رفتن، استراحت یا تغییر موقعیت را امتحان کنید. این کارها ممکن است انقباضات زایمان کاذب را متوقف کنند. در صورت واقعی بودن درد پیش از موعد زایمان، انقباضات ادامه خواهد یافت.

اثر استراحت در رختخواب بر کاهش خطر تولد زودرس اثبات نشده است. استراحت در رختخواب می تواند منجر به لخته شدن خون، پریشانی عاطفی و ضعف عضلانی شود.

راهکارهایی برای کنار آمدن با بیماری

اگر در معرض خطر زایمان زودرس یا تولد نوزاد نارس هستید، ممکن است از بارداری خود احساس ترس یا اضطراب کنید. این امر به ویژه اگر سابقه زایمان زودرس یا تولد نوزاد نارس داشته باشید، ممکن است بسیار درست باشد. در مورد راه های سالم برای آرامش و راحتی با ارائه دهنده خدمات بهداشتی خود مشورت کنید.

آمادگی برای ملاقات با پزشک

در صورت بروز علائم و نشانه های زایمان زودرس، بلافاصله با پزشک خود تماس بگیرید. بسته به شرایط، ممکن است به مراقبت های پزشکی فوری نیاز داشته باشید.

در اینجا برخی از اطلاعات برای کمک به آماده شدن برای قرار ملاقات و همچنین انتظارات از ارائه دهنده خدمات بهداشتی قرار داده شده است.

آنچه می توانید انجام دهید

قبل از قرار ملاقات، ممکن است بخواهید:

درباره محدودیت های قبل از قرار ملاقات سؤال کنید. در بیشتر موارد مراجعه به پزشک نیازی به آمادگی خاصی ندارد. در غیر اینصورت در مورد محدودیت های قبل ملاقات سؤال کنید.

از یکی از اعضای خانواده یا دوستان خود بخواهید که همراه با شما بیاید. ترس و اضطراب ممکن است تمرکز روی گفته های ارائه دهنده خدمات بهداشتی را دشوار کند. شخصی را همراه خود ببرید که بتواند در به خاطر سپردن تمام اطلاعات به شما کمک کند.

سؤالاتی را که می خواهید از ارائه دهنده خدمات بهداشتی بپرسید، یادداشت کنید. به این ترتیب، موارد مهمی را که می خواهید بپرسید فراموش نمی کنید و می توانید از وقت خود با ارائه دهنده خدمات بهداشتی خود نهایت استفاده را ببرید.

در زیر چند سوال اساسی وجود دارد که می توانید از ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی در مورد درد پیش از موعد زایمان بپرسید. اگر در طول ملاقات سؤال دیگری برایتان پیش آمد، در پرسیدن آن تردید نکنید.

آیا من در موقعیت زایمان قرار دارم؟

آیا می توانم برای طولانی شدن بارداری خود کاری انجام دهم؟

آیا روش های درمانی وجود دارد که بتواند به کودک کمک کند؟

در صورت بروز چه علائم و نشانه هایی با شما تماس بگیرم؟

در صورت بروز چه علائم و نشانه هایی به بیمارستان مراجعه کنم؟

اگر کودک اکنون به دنیا بیاید چه خطراتی دارد؟

از پزشک چه انتظاری می رود

سؤالاتی که ارائه دهنده خدمات بهداشتی از شما خواهد پرسید عبارتند از:

چه زمانی متوجه علائم یا نشانه های خود شدید؟

آیا انقباض دارید؟ اگر چنین است، چند ساعت؟

آیا در ترشحات واژن یا خونریزی تغییری ایجاد شده است؟

آیا در معرض بیماری عفونی قرار گرفته اید؟ تب دارید؟

آیا بارداری قبلی، سقط جنین، یا جراحی های رحم یا دهانه رحم داشته اید که من از آنها آگاهی ندارم؟

آیا سیگار می کشیده اید یا در حال حاضر می کشید؟ چقدر؟

چقدر با بیمارستان فاصله دارید؟

چه مدت طول می کشد تا در شرایط اضطراری از جمله زمان لازم برای ترتیب مراقبت از کودک یا حمل و نقل، به بیمارستان برسید؟

درد پیش از موعد زایمان خطرات جدی برای کودک به همراه دارد. برای درک تشخیص و بهبود شانس خود برای نتیجه سالم، با ارائه دهنده خدمات بهداشتی خود همکاری کنید.