پلاسنتا پریویا (جفت سرراهی) Placenta Previa

نگاه کلی

جفت ساختاری است که در دوران بارداری در داخل رحم ایجاد می شود و اکسیژن ، مواد مغذی را به جنین رسانده  و مواد زائد را از جنین به سمت مادر خارج می کند. جفت از طریق بند ناف به کودک متصل می شود. در بیشتر بارداری ها ، جفت در قسمت بالایی یا کنار رحم متصل می شود.

جفت سرراهی هنگامی اتفاق می افتد که جفت کودک به طور جزئی یا کامل دهانه رحم مادر - محل خروجی رحم را بپوشاند. جفت سرراه می تواند باعث خونریزی شدید در دوران بارداری و زایمان شود.

ممکن است فرد در صورت ابتلا به جفت سرراهی ، در تمام دوران بارداری و در طی زایمان خونریزی داشته باشد. طبق توصیه پزشکان از انجام فعالیتهایی که ممکن است باعث انقباضات شود مانند رابطه جنسی ، دوش واژینال ، استفاده از تامپون یا فعالیتهایی که می تواند خطر خونریزی را افزایش دهد ، مانند دویدن ، چمباتمه زدن و پریدن ، اجتناب کنید.

در صورت برطرف نشدن جفت سرراهی برای زایمان  به سزارین نیاز دارید.

علائم

خونریزی واژینال و قرمز روشن بدون درد در نیمه دوم بارداری ، نشانه اصلی جفت سرراهی می باشد. همچنین در بعضی از خانم ها انقباض مشاهده می شود.

در بسیاری از زنانی که در اوایل بارداری جفت سرراهی تشخیص داده می شود ، این عارضه برطرف می شود. با رشد جنین، ممکن است فاصله دهانه رحم و جفت افزایش یابد. هرچه جفت ، دهانه رحم را بیشتر بپوشاند و در حاملگی بیشتر در اطراف دهانه رحم باقی بماند ، احتمال برطرف شدن آن کمتر می باشد.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد

در صورت خونریزی واژینال در سه ماهه دوم یا سوم ، بلافاصله با پزشک خود تماس بگیرید و ددر صورت شدید بودن خونریزی ، فوراً به پزشک مراجعه کنید.

علل بیماری

علت دقیق بروز جفت سرراهی مشخص نمی باشد.

عوامل خطرساز (ریسک فاکتورها )

جفت سرراهی بیشتر در بین زنانی که:

  • بچه دار شده اند
  • بر روی رحم زخم دارند ، مانند جراحی قبلی ، از جمله زایمان های سزارین ، برداشتن فیبروئید رحم ، اتساع و کورتاژ
  • با حاملگی قبلی جفت سرراهی داشته اند
  • بیش از یک جنین حمل می کنند
  • سن 35 سال به بالا هستند
  • نژادی غیر از سفید هستند
  • سیگار می کشند
  • کوکائین مصرف می کنند

مشاهده می شود.

عوارض بیماری

در صورت ابتلا به جفت سر راهی پزشک کودک و مادر را برای کاهش خطر عوارض جانبی جدی کنترل می کند.

عوارض جانبی جدی شامل :

  • خون ریزی. خونریزی شدید و خطرناک واژینال در حین بارداری ، زایمان یا در چند ساعت اول پس از زایمان.
  • زایمان زودرس. خونریزی شدید ممکن است باعث سزارین اورژانسی قبل از کامل شدن کودک ، شود.

تشخیص

جفت سرراهی از طریق سونوگرافی ، یا در طی یک قرار ملاقات معمول با پزشک قبل از تولد یا پس از یک دوره خونریزی واژینال ، تشخیص داده می شود. بیشتر موارد جفت سرراهی در معاینه سونوگرافی سه ماهه دوم تشخیص داده می شود.

برای تشخیص ممکن است به ترکیبی از سونوگرافی شکم و سونوگرافی ترانس واژینال نیاز باشد ، که با دستگاهی که در داخل واژن قرار می گیرد انجام می شود. پزشک به نحوی ابزار را وارد واژن می کند که موجب آسیب به جفت و خونریزی نشود.

در صورتی که پزشک به جفت سرراهی مشکوک باشد ، از معاینات معمول واژن خودداری می کند تا خطر خونریزی شدید را کاهش دهد. ممکن است برای بررسی محل جفت در دوران بارداری به انجام سونوگرافی اضافی نیاز باشد تامطمئن شوند که جفت سرراهی برطرف می شود یا خیر.

درمان

هیچ روش درمانی پزشکی یا جراحی برای بهبود جفت سرراهی وجود ندارد ، اما چندین گزینه برای کنترل خونریزی ناشی از این عارضه وجود دارد.

مدیریت خونریزی به عوامل مختلفی بستگی دارد ، از جمله:

  • میزان خونریزی
  • آیا خونریزی متوقف شده است
  • مدت زمان بارداری
  • سلامتی شما
  • سلامتی کودک
  • موقعیت جفت و کودک

اگر جفت سرراهی در دوران بارداری برطرف نشود ، هدف از درمان کمک به نزدیک شدن تا حد ممکن به موعد مقرر زایمان می باشد. تقریباً تمام خانم ها با جفت سرراهی درمان نشده ، برای زایمان به سزارین نیاز دارند.

در خونریزی های کم یا عدم خونریزی

پزشک ممکن است استراحت به معنای پرهیز از فعالیت هایی، مانند رابطه جنسی و ورزش را که می تواند باعث خونریزی شود را توصیه کند.

در صورت شروع خونریزی آماده باشید تا فوراً به پزشک مراجعه کنید. زیرا در صورت ادامه یافتن یا شدت گرفتن خونریزی ، باید بتوانید به سرعت به بیمارستان برسید.

اگر جفت پایین آمده باشد، اما گردن رحم را مسدود نکرده باشد، می توان زایمان واژینال را انجام داد. پزشک در رابطه با این گزینه صحبت خواهد کرد.

در خونریزی های شدید

خونریزی شدید نیاز به رسیدگی فوری پزشکی در نزدیکترین مراکز اورژانسی دارد. فرد با خونریزی شدید ممکن است نیاز به انتقال خون داشته باشد.

پزشک برنامه سزارین را  با خیال راحت برای نزدیک ترین زمانی که کودک می تواند به صورت مطمئن به دنیا بیاید، به احتمال زیاد بعد از 36 هفته بارداری ، برنامه ریزی میکند. با این حال ، در صورت ادامه دار شدن خونریزی شدید یا گذراندن چندین دوره خونریزی ممکن است لازم باشد که زایمان زودتر انجام شود.

اگر زایمان قبل از 37 هفته برنامه ریزی شده انجام شود ، پزشک کورتیکواستروئیدها را برای کمک به رشد ریه های کودک تجویز می کند.

در مواردی که خونریزی متوقف نمی شود

اگر خونریزی قابل کنترل نباشد یا کودک دچار پریشانی باشد ، فرد به احتمال زیاد نیاز به سزارین اورژانسی دارد - حتی اگر کودک نارس باشد.

راهکارهایی برای کنار آمدن با بیماری

مطمئناً در صورت تشخیص جفت سرراهی ، فرد نگران شرایط خود، کودک و خانواده خواهد بود. برخی از این استراتژی ها ممکن است به کنار آمدن با این عارضه کمک کند :

  • در رابطه با جفت سرراهی بدانید. اطلاعات داشتن در رابطه با وضعیت می تواند ترس را کاهش دهد. با پزشکان خود صحبت کنید ، در رابطه با شرایط خود تحقیق کنید و با زنان دیگری که جفت سرراهی داشته اند ارتباط برقرار کنید.
  • برای سزارین آماده شوید. جفت سرراهی ممکن است مانع از زایمان کودک به روش واژینال شود. به خود یادآوری کنید که سلامتی شما و کودک از اهمیت بیشتری نسبت به روش زایمان برخوردار می باشد.
  • به بهترین نحو از زمان استراحت استفاده کنید. اگرچه در تختخواب محبوس نخواهید شد ، اما بهتر است با خیال راحت استراحت کنید و روزهای خود را با برنامه ریزی برای تولد کودک خود ، پر کنید. در رابطه با مراقبت از نوزاد یا خرید مایحتاج نوزاد ، به صورت آنلاین و تلفنی ، اطلاعات بیشتری کسب کنید. از وقت خود برای جبران یادداشتهای تشکر یا سایر کارهای غیرمرتبط استفاده کنید.
  • از خود مراقبت کنید. اطراف خود را با مواردی مانند کتاب های خوب یا موسیقی مورد علاقه خود که به شما آرامش می دهند احاطه کنید. برای کمک ، به شریک زندگی ، دوستان و عزیزان خود راهکارهایی مانند ملاقات یا تهیه یکی از غذاهای مورد علاقه خود را ارائه دهید.

آمادگی برای ملاقات با پزشک

در صورت بارداری برای بیش از 12 هفته یا خونریزی واژینال ، با پزشک خود تماس بگیرید.پزشک با توجه به علائم ، سابقه پزشکی و مدت بارداری ممکن است مراقبت های پزشکی فوری را توصیه کند.

آنچه می توانید انجام دهید

قبل از قرار ملاقات، ممکن است لازم باشد:

  • در رابطه با محدودیت های قبل از قرار ملاقات سوال کنید. در بیشتر موارد ، در صورت تشخیص جفت سرراهی می توانید به سرعت پزشک را ملاقات کنید. با این حال ، اگر قرار ملاقات به تأخیر افتاد ، الزام محدود کردن فعالیت های خود را بپرسید .
  • یکی از اعضای خانواده یا دوستانتان را همراه با خود به قرار ملاقات با پزشک ببرید. شخصی که همراه با شماست می تواند در جمع آوری و به خاطر سپردن اطلاعات به شما کمک کند.
  • سوالات خود را یادداشت کنید.به همراه داشتن لیستی از سوالات می تواند به شما کمک کند تا از وقت خود با پزشک نهایت استفاده را ببرید.

سوالات اساسی در رابطه با جفت سرراهی که بهتر است از پزشک خود بپرسید شامل موارد زیر می باشد:

  • اگر من جفت سرراهی داشته باشم ، آیا احتمال اینکه این عارضه خود به خود برطرف شود ، وجود دارد ؟
  • خونریزی من چگونه کنترل می شود؟
  • در بقیه دوران بارداری به چه مراقبت هایی نیاز خواهم داشت؟
  • چه محدودیت های فعالیتی لازم دارم؟ برای چه مدت؟
  • در صورت مشاهده چه علائم و نشانه هایی باید با شما تماس بگیرم؟
  • در صورت مشاهده چه علائم و نشانه هایی باید به بیمارستان مراجعه کنم؟
  • آیا من قادر به زایمان طبیعی هستم؟
  • آیا این شرایط خطر ابتلا به عوارض را در بارداری های آینده افزایش می دهد؟

علاوه بر این سوالات در پرسیدن سوالات دیگری که در حین ملاقات برایتان پیش می آید تردید نکنید.

از پزشک چه انتظاری می رود

پزشک ممکن است به احتمال زیاد سوالاتی از جمله موارد زیر را از شما بپرسد :

  • چه زمانی متوجه خونریزی واژینال شده اید؟
  • آیا فقط یک بار خونریزی کرده اید یا خونریزی از بین رفته و دوباره مشاهده می شود؟
  • شدت خونریزی چقدر می باشد؟
  • آیا خونریزی همراه با درد یا انقباض است؟
  • آیا بارداری قبلی داشته اید که من از آن مطلع نیستم؟
  • آیا بعد از سقط جنین ، جراحی رحم از جمله سزارین ، برداشتن فیبروم ، یا اتساع و کورتاژ انجام داده اید؟
  • آیا در گذشته سیگار می کشیده اید یا اکنون سیگار می کشید؟ چقدر؟
  • چقدر با بیمارستان فاصله دارید؟
  • در شرایط اضطراری چه مدت طول می کشد تا به بیمارستان برسید ، از جمله زمان مورد نیاز برای مراقبت از سلامت کودک و حمل و نقل ؟
  • آیا شخصی را دارید که در صورت نیاز به استراحت در رختخواب از شما مراقبت کند؟